Dostoyevski ..

[CrueL]

Fyoder Niholoviç Dostoyevski


Netoçka Nezvanova, Dostoyevski'nin ilk roman denemesiydi. Kardeşine yazdığı 1846 tarihli bir mektupta 'itiraf biçiminde büyük bir roman' yazmak istediğini söylüyordu. Ama olmadı. 1849'da tutuklanıp Sibirya'ya sürgüne gönderilmesiyle roman yarım kaldı ve Dostoyevski bir daha hiçbir zaman Netoçka Nezvanova'ya geri dönmedi. Ama yarım kalmasına rağmen, Netoçka'nın çilekeş annesiyle deliliğin eşiğinde, başarısız bir müzisyen olan babası arasında başlayan acılı hayat hikâyesi, pek çok eleştirmene göre Dostoyevski'nin sürgün dönüşü yazacağı büyük romanların temalarını haber verir: derin insanî acı, aşağılanma, çılgınlık, günah ve kefaret. Genç Dostoyevski'nin bu yarım ama güçlü kitabını Ergin Altay'ın Rusça aslından yaptığı çeviri ve en ünlü Dostoyevski uzmanlarından biri olan Konstantin Mochulsky'nin sonsözüyle sunuyoruz.
"Dostoyevski kendisinden birşeyler öğrendiğim tek psikologtu."
Friedrich Nietzsche
"Netoçka Nezvanova'nın psikolojik derinliğinde Dostoyevski'nin olgunluk dönemi romanlarının tadını alırız."
Ernest J. Simmons

[CrueL]

Fyoder Niholoviç Dostoyevski

Dostoyevski'nin canı, gözleri bağlı bir şekilde idam mangasının karşısında vurulmayı beklerken, Çar tarafından son anda bağışlanmış ve cezası hafifletilerek dört yıllık kürek mahkûmiyeti ve peşinden de beş yıllık zorunlu askerî hizmete çevrilmişti. Dostoyevski edebiyat dünyasına bu sürgün yıllarının ardından yazdığı Ezilmiş ve Aşağılanmışlar ve Ölü Bir Evden Hatıralar'la döndü. İnsani derinliği, gözlem gücü ve otobiyografik kökeniyle Ölü Bir Evden Hatıralar Dostoyevski'nin en sıradışı kitaplarından biridir. Sibirya soğuğunda geçen bu cehennemî hikâyeyi Ergin Altay'ın Rusça aslından yaptığı çeviriden okuyacaksınız. "Modern edebiyatta bundan daha iyi bir kitaba rastlamadım; bu söylediğime Puşkin de dahildir. Dostoyevski'ye ona bayıldığımı söyleyin." Lev Tolstoy, A.N. Strakov'a yazdığı bir mektuptan, 26 Eylül 1880 "Ölü Bir Evden Hatıralar isimli kitabınızı büyük bir zevkle okuyorum. Hamam bölümündeki tasvir Dante'ye yakışacak güzellikte." İvan Turgenyev, Dostoyevski'ye yazdığı bir mektuptan, 26 Aralık 1861

[CrueL]

Fyoder Niholoviç Dostoyevski

İnsancıklar yayımlandığında, dönemin büyük edebiyat eleştirmeni Belinski, Dostoyevski’yi şöyle övmüştü: “Yeni bir yazarın, yeni bir yeteneğin kalemi bu; onu tanımıyorum, ama bu roman Rusya’da hayatın sırlarını öyle kahramanlarla veriyor ki bize, bundan önce hiçbir yazar bu kadarını düşlerinde bile göremezdi.” Ama bu övgülerin sarhoşluğuyla hemen ikinci romanını, Öteki’yi yazıp yayımlayan genç yazarı, bu sefer sert eleştiriler, daha da beteri büyük bir kayıtsızlık ve sessizlik bekliyordu. Dostoyevski’nin ilk kitabıyla kazandığı ilgi ve şöhreti kaybetmesine sebep olan, ama ölümünden sonra, başka dillere çevrildikçe değeri daha iyi anlaşılan bu unutulmaz romanını, Ergin Altay’ın Rusça aslından yaptığı çeviriden ve gelmiş geçmiş en büyük Dostoyevski uzmanı Joseph Frank’in kapsamlı sonsözüyle sunuyoruz. “İleride Öteki’den benim başyapıtım olarak söz edecekler.” Dostoyevski Kardeşi Michael’e yazdığı bir mektuptan, 16 Kasım 1845 “Öteki, Dostoyevski’nin yazdığı en güzel şeydir.” Vladimir Nabokov

[CrueL]

Fyoder Niholoviç Dostoyevski

“Şaşılacak bir şey değil bu: Foma Fomiç’in kara cahilliği, onun edebiyat alanındaki başarısını engelleyemezdi kuşkusuz.”
Dostoyevski’nin “Sibirya Dönemi”nde yazdığı iki romandan biri olan Stepançikovo Köyü ve Sakinleri’nde, bambaşka bir yazarla karşılaşırız. Dostoyevski, hem alışık olduğu büyük şehir hayatından uzak olmasının hem de sansür korkusunun etkisiyle bu dönem kitaplarında daha çok köy hayatı hakkında ve yarı mizahi bir üslupla yazmıştır. Gogol’e bir selam niteliği taşıyan ve 1859’da yayımlanan Stepançikovo Köyü ve Sakinleri’nde, Sergey isimli genç bir üniversite öğrencisi, dayısının evinde hâkimiyeti eline almış bir şarlatanın, Foma Fomiç’in komik ve akıl almaz hikâyesini anlatır bize. Pek çok açıdan Budala ve Karamazov Kardeşler’in habercisi olan bu harika romanı Ergin Altay’ın Rusça aslından yaptığı çeviri ve Dostoyevski uzmanı Joseph Frank’in kapsamlı sonsözüyle sunuyoruz

[CrueL]

Fyoder Niholoviç Dostoyevski

Dostoyevski’nin kendi dünyasının kurduğu
en sevilen, en çok okunan, en unutulmaz
ilk büyük romanı Suç ve Ceza’yı büyük çevirmen Ergin Altay’ın İletişim Yayınları için
yeni yaptığı güçlü çevirisiyle ve
Murat Belge’nin önsözüyle sunuyoruz.

“Aşkı ilk yaşamak, denizi ilk görmek gibi, Dostoyevski’yi de keşfetmek insanın hayatında çok önemli bir tarihtir. Bu genellikle ilk gençlik çağında olur; yaşlılıkta daha huzurlu yazarları okuruz. 1915’te Cenevre’de Suç ve Ceza’yı okudum. Kahramanları bir katil ve bir ****** olan bu roman bana çevremizdeki savaştan da yıkıcı ve etkileyici geldi... Dostoyevski’yi okumak bilmediğimiz büyük bir şehrin içine ya da bir savaşın gölgesine girmek gibidir.”
J. L. Borges

[CrueL]

Fyoder Niholoviç Dostoyevski

Dostoyevski, 1862 Haziran’ında Petersburg’tan ayrılarak ilk Batı Avrupa seyahatine çıktı. Görünürde Batılı hekimlerin ‘sara’sı hakkındaki görüşlerini öğrenmek için çıkmıştı seyahate. Ama başka bir amacı daha vardı: Rusya’yı yoldan çıkardığına inandığı Batılı ‘fikirlerin’ kaynağını yerinde görmek. Seyahati boyunca pek çok önemli şehri gezdi Dostoyevski: Berlin, Paris, Londra, Floransa, Milano ve Viyana. Bu seyahatten dönüşte kaleme aldığı Yaz İzlenimleri Üzerine Kış Notları da, ilk olarak 1863 Şubat’ında, kendi çıkardığı Vremya (Zaman) dergisinde yayımlandı. Dostoyevski’nin bu öfkeli ve alaycı Batı eleştirisini, Nobel ödüllü büyük romancı Saul Bellow’un önsözüyle sunuyoruz.

“Dostoyevski’nin ilk Avrupa yolculuğunun hikâyesi olan bu kitap, büyük yazarın romanlarının da vazgeçilmez konusu olan, Batı’yla aşk ve nefret ilişkisini bütün çıplaklığı ve saflığıyla ortaya koyuyor.”

ORHAN PAMUK

[CrueL]

Fyoder Niholoviç Dostoyevski


(...) Eğer Dostoyevski, tıpkı Shakespeare gibi, insanoğlunun kendini, hakkındaki görüşünü değiştirerek zenginleştirecek kadar büyük bir yazarsa, Yeraltından Notlar’da yeni bir insan görüşünün ilk belirtilerini okuyor ve bu büyük keşfin nasıl yapıldığını neredeyse görüyoruz. Başarısızlık ve mutsuzluk Dostoyevski’yi kazananların, “haklı” olanların ve mağrurların ruhsal dünyasından iyice uzaklaştırmış, Rus halkına –ve kendisi gibi olanlara- yukarıdan bakan Batıcı aydınlara bir öfke duymaya başlamış, Batıcılıkla savaşma isteğiyle, Batı eğitimi alarak yetişip bir Batı sanatını (roman sanatını) kullanıyor olmanın arasına sıkışmıştır. Yeraltından Notlar bütün bu ruhsal durumlardan geçen bir hikâye yazma isteğinin ya da bütün çelişkileri inandırıcı bir şekilde kucaklayabilen bir kahraman ve dünya yaratma gayretinin
sonucudur.

[KemanciKiz]

Tskler cok kitabini okudum yazim sekli ve anlatim bicimini cok seviyorum.