Blaise Pascal , (1623 - 1662)

[BeLa]

Pascal (1623-1662) küçük yasta kendini gösteren bir deha örnegidir. Henüz 12 yasinda iken, hiç geometri bilgisine sahip olmadigi halde daireler ve eskenar üçgenler çizmeye baslayarak, bir üçgenin iç açilarinin toplaminin iki dik açiya esit oldugunu kendi kendisine buldu. Çünkü avukat olan ve matematik ile çok ilgilenen babasi, onun Latince ve Yunancayi iyice ögrenmeden matematige yönelmesini istemediginden, bütün matematik kitaplarini saklayarak, Pascalin bu konu ile ilgilenmesini yasaklamisti. Pascal çocuklugunda geometri neyi inceler? sorusunu babasina sormus, o da dogru biçimde sekiller çizmeyi ve sekillerin kisimlari arasindaki iliskileri inceler demisti. Iste bu cevaba dayanarak gizli gizli geometri teoremleri kurmaya ve kanitlamaya basladi. Sonunda babasi onun yetenegini anladi ve ona Eukleidesin Elementlerini ve Apolloniusun Koniklerini verdi.Dil derslerinden arta kalan bos zamanini bu kitaplari okuyarak degerlendiren Pascal, 16 yasinda konikler üzerine bir eser yazdi. Bu eserin mükemmelligi karsisinda, Descartes bunun Pascal kadar genç bir kimsenin eseri olduguna inanmakta çok güçlük çekmisti. 19 yasinda, aritmetik islemlerini mekanik olarak yapan bir hesap makinesi icat etti. Pascal yalnizca teorik bilimlerde degil, pratik ve deneysel bilimlerde de yetenekli ve orijinal idi. 23 yasinda, Torriçellinin (1608-1647) atmosfer basinci ile ilgili çalismasini incelemis ve bir daga çikartilan barometredeki civa sütununun düstügünü, yani yükseklerde hava basincinin azaldigini, civa sütununu hava basincinin tuttugunu, yoksa Aristotelesçilerin söyledigi gibi, tabiatin bosluktan nefret etmesinin rolü olmadigini göstermistir. Dis agrisindan uyuyamadigi bir gece de rulet oyunu ve sikloid ile ilgili düsünceler üzerinde durmus ve sikloid egrisinin özelliklerini kesfetmistir. Pascal, Fermat ile yazisarak olasilik teorisini kurmus ve bir binom açiliminda katsayilari vermistir. Pascal Üçgeninin kesfi de ona aittir. 25 yasinda iken kendisini felsefi ve dini düsüncelere adamistir. Sagligi çok bozuktu ve 39 yasinda iken Parisde öldü.