Visual Basic 6.0

[PySSyCaT]

Visual Basic 6.0
1963 yılında Darmouth College’de John G. Kemeny ve Thomas E. Kurtz tarafından Basic dili geliştirilmiştir. Daha sonralarda Microsoft tarafından PC’lerde kullanılmak üzere uyarlanmıştır. Microsoft Qbasic ve Microsoft-Dos Qbasic’de dahil olmak üzere çeşitli sürümleri bulunmaktadır. Microsoft ileriki yıllarda Basic dilini geliştirerek Windows ortamına uyarlamış ve geliştirilen bu yeni dile Visual Basic adını vermiştir. Microsoft en son Visual Basic’in 6.0 sürümünü çıkarmıştır. Visual Basic, devamlı geliştiği bu süre sonunda; yüksek hızlı uygulamalar, OLE Serverlar, ActiveX kontrolleri ve daha bir çok projeyi geliştirebilecek hale gelmiştir. Visual Basic yapısal bir programlama dili olan Basic dilinden türetilmiş olmasına rağmen olaya bağlı bir programlama dilidir.
Yapısal yada yordamsal uygulamalarda , uygulama kodun hangi kısımlarının çalışacağını ve hangi sırada çalışacağını denetler. Uygulama kodun ilk satırı ile başlar ve gerektiğinde yordamları çağırarak uygulama boyunca önceden tanımlanmış bir yolu izler.
Olaya bağlı bir uygulamanın çalışması, önceden belirlenmiş bir yolu izlemez. Farklı kod bölümleri olaylara bağlı olarak çalışır. Olaylar, kullanıcın eylemlerinden, sistem yada diğer uygulamalardan gelen iletilerden tetiklenir. Olaya bağlı programlamanın en gerekli bölümü bir uygulamada oluşabilecek olası tüm olaylara yanıt veren kodlar yazmaktır.
Visual Basic’i çalıştırdığımızda karşımıza yandaki dialog penceresi gelir. Bu dialog penceresinde 3 adet sekme bulunur. New sekmesinde oluşturulmak istenilen yeni proje için alternatifler bulunmaktadır. Genellikle Standart.EXE seçeneği seçilerek yeni bir projeye başlanır. Eğer istenirse diğer seçeneklerde kullanılarak ActiveX denetimleri, Dll dosyaları, DHTML sayfalar oluşturulabilir. Existing sekmesi ile daha önceden oluşturulmuş projeler sürücü ve klasör seçimi yapılarak açılabilir. Recent sekmesi ise üzerinde çalışmış olduğumuz projelerin bir listesini verir ve bunlar arasından istediğimizi seçerek çalıştırabiliriz.
Visual Basic Çalışma Ortamı
Visual Basic’de bir proje başlattığımızda aşağıdaki gibi bir görüntü ile karşılaşırız. Bu görüntüyü elde edebilmeniz için açılışta "Standart EXE” seçeneğini kullanmalıyız.
Proje geliştirme ekranında aşağıdaki araçlar bulunur.
• Menü Çubuğu
• Araç Çubuğu
• Project Explorer
• Properties penceresi
• Form Layout penceresi
• Araç Kutusu
• Form Designer
Menü çubuğu Visual Basic penceresinin üst tarafında duran metin satırıdır. Diğer Windows uygulamalarında bulunan menü çubukları ile hemen hemen aynıdır. File Menüsünde projeyi açma kaydetme gibi işlemler, Edit Menüsünde standart edit işlemleri, View Menüsünde programın mevcut olan fakat ekranda açık olmayan pencerelerini açma işlemleri, Project Menüsünde form ekleme-kaldırma gibi proje ile ilgili işlemler, Format Menüsünde forma eklenen nesnelerin düzenleme işlemleri, Debug Menüsünde program çalışırken programı kontrol etmeye yarayan işlemler bulunur. Run Menüsü aracılığı ile programı çalıştırabilir veya durdurabiliriz.Tolls Menüsünde Visual Basic’i özelleştirebileceğimiz ve Projeye menü ekleyebileceğimiz seçenekler bulunur. Add-Ins Menüsü ise raporlar ve database oluşturma seçeneklerini bulunudurur.
Menü çubuğunun hemen altında yukarıda görülen araç çubuğu bulunur.
Project Explorer penceresi projenizde bulunan elemanlara erişmenizi sağlar. Bu pencerede formalar, sınıflar ve modüller listelenir. Bu pencerenin araç çubuğunda 3 adet buton bulunur. Project Explorer penceresi içerisinden bir form seçip View Object butonuna tıklayarak formu görüntüleyebilirsiniz. View Code butonu Code Editöre ulaşmanızı sağlar. Toggle Folders butonu ise tüm form ve modülleri kategoriler halinde görebilmemizi sağlar. Project Explorer penceresinde bir öğeye sağ düğme ile tıkladığımızda bir çok işlev sunan bir menü açılır.
Visual Basic’de bütün nesnelerin kendilerine has özellikleri bulunur. Properties penceresi kullanılarak nesnelere ait özellikler değiştirilebilir. Bir nesne seçildikten sonra Properties penceresinde seçili olan nesneye ait özellikler yer alır. Visual Basic’de formlarda birer nesnedir. Yanda görülen pencerede Form1’e ait özellikler listelenmektedir. Properties penceresinin altında aktif olan özelliğe ait bir açıklama görülebilir.
Form Layout penceresi ile formun çalışma esnasında ekranda nasıl görüleceğini belirleriz.
Toolbox uygulama arabirimimizi oluşturmak için gereksinim duyacağımız denetimleri içerir. Toolbox’da bulunan bütün simgeler birer denetimi temsil ederler. Visual Basic, mouse ikonunu bir denetimin üzerine getirdiğimizde bu denetimlerin adını bize verir. Toolbox’a yeni denetimler ekleyebilir yada varolan denetimleri çıkartabiliriz.
Toolbox’da bulunan bir denetimi kullanmak istersek mouse ikonu ile denetim üzerine bir kez tıklarız ve ardından formumuza bu denetimi çizeriz. Bu şekilde istediğimiz denetimi formumuza eklemiş oluruz.
Yukarıdaki resimde ekranının ortasında Form Tasarımcısı görülür. Form görünümünün, form üzerindeki denetimlerin düzenlendiği yerdir.
İyi bir programcının, kullandığı derleyicinin editörünü çok iyi tanıması gerekir. Visual Basic’de bu editöre Code Editör adı verilir. Code Editör’ü bir form üzerine veya nesneye çift tıklayarak veya sağ click yaptıktan sonra View Code seçeneğini kullanarak açabiliriz. Code Editor, Project Explorer penceresinden bir öge seçimi yapıldıktan sonra View Code butonuna tıklayarak da açılabilir. Yanda bir form üzerine çift tıklandıktan sonra gelen Code Editör görülüyor.
Bu pencerenin üst tarafında iki adet açılır liste kutusu bulunmaktadır. Sol taraftaki açılan metin kutusunda (Object), form içerisinde bulunan nesnelerin bir listesi bulunur, sağ taraftakinde (Procedure) ise seçili nesneye ait olaylar bulunur, aşağıdaki bölüm ise kodları yazacağımız kısımdır.
Programlamaya Giriş
Program, bilgisayar üzerinde bir takım yararlı işlerin gerçekleşmesini sağlayan bir grup yönergedir. Program, kişilerin adres, telefon gibi bilgilerini tutmamızı sağlayan küçük bir uygulama olabileceği gibi Microsoft Excel, Microsoft Word gibi çok gelişmiş bir uygulamada olabilir.
Programlamanın ilk adımı programımızın tam ve kesin olarak neler yapması gerektiğini belirlemektir. Bu işlem oldukça basit gibi görünmektedir. Herşeyin yolunda gitmesi için en başta herşeyin iyice düşünülüp tasarlanması gereklidir. Burada yapılan planlama olayına algoritma adı verilir. Önceden yapılan bu çalışma ileride programı geliştirirken kaybedilecek zamanı azaltır.
Program için bir algoritma oluşturulduktan sonra kullanıcı arabirimini tasarlama işini gerçekleştirmeliyiz. Kullanıcı arabirimi Visual Basic denetimleri kullanılarak hazırlanır Kullanıcı arabirimi, uygulamayı kullananların gördüğü bütün menüleri, iletişim kutularını, nesneleri ve resimleri kapsar. Kullanıcı arabirimi ne kadar anlaşır, sade , görsel ve Windows standartlarına uygun olursa programın kullanımı da bir o kadar kolay ve esnek olur.. Kullanıcı arabirimi tasarlandıktan sonra denetimlerin özelliklerini belirler ve verilerin nasıl işleneceği ile ilgili kodları yazarız.
Visual Basic’de proje geliştirmeye başlarken yukarıda bahsedilen işlemleri gerçekleştirirz. Bu işlemlerin neler olduğuna karar verebilmemiz için kendimize bir takım sorular sormalıyız. Bu sorular programın nasıl çalışacağına karar vermemize ve kullanıcı arabirimini tasarlamamıza yardımcı olur.
Yazdığım programın hedefi nedir ?
Programı kim kullanacak ?
Çalıştırıldığında program görüntüsü nasıl olacak ?
Programa, kullanıcı hangi verileri, nasıl girecek ?
Program bu verileri nasıl işleyecek ?
Program hangi bilgileri üretecek ?
Merhaba Dünya Programı
Hemen hemen programlamaya ilk başlayan herkesin öğrendiği ilk program “Merhaba Dünya” programıdır. Visual Basic’de bu programı yazabilmek için ilk önce yeni bir proje başlatmamız gerekir. File-New Project komutunu verdikten sonra gelen pencereden “Standart.EXE” seçeneğini seçip “OK” butonuna basarız. Karşımıza Visual Basic proje geliştirme ortamı gelir. Visual Basic’de her projede en az bir adet Form olmalıdır. Şimdi çalıştığı zaman ekranda “Merhaba Dünya” yazan bir proje hazırlayacağız. Bunu yapabilmek için Code Editör’e bir satırlık bir kod yazmamız yeterli olacaktır. Code Editöre ulaşabilmek için Form üzerine çift tıklarız ve Code Editör karşımıza gelir. Visual Basic Code Editörde bizim için otamatik olarak yandaki gibi Form’a ait Load prosedürünü açar. Code Editörde Private Sub Form_Load() ve End Sub bildirileri arasına Print "Merhaba Dünya" yazıp araç çubuğunda start düğmesine bastığımız anda programımız çalışacak ve ekrana Merhaba Dünya yazan bir pencere gelecektir. Böylece ilk programımızı yazmış olduk.
Projeleri Çalıştırmak
Visual Basic’de, hazırladığımız projeleri çalıştırmak için Run-Start komutunu veririz veya Araç çubuğunda bulunan Start butonuna tıklarız. Projeleri çalıştırmak için klavyeden F5 tuşunada basabiliriz. Çalışmakta olan projeyi durdurup tekrar tasarım moduna dönmek istersek Run-End komutunu veririz veya Araç Çubuğunda bulunan End butonuna tıklarız.
Projeleri Kaydetmek
Visual Basic’de hazırladığımız projeleri bilgisayara kaydetmek için File-Save Project komutunu veririz. Gelen dialog penceresinden projemizi kaydetmek istediğimiz klasörü seçip bir isim belirleriz. Visual Basic, forma ait kod ve denetimleri bir dosyaya, proje bileşenlerini ise farklı bir dosyaya kaydeder. Visual Basic form dosyalarına “frm” uzantısı, proje dosyalarına ise “vbp” uzantısını verir.
Projeleri Derlemek
Hazırladığımız projeleri Visual Basic olmadan çalışabilir hale getirebilmek için derlememiz gerekir. Derleme işlemini başlatabilmek için File-Make Project.EXE komutunu vermemiz gerekir. Bu komutu verdikten sonra karşımıza gelen dialog penceresine oluşturmak istediğimiz Exe dosyasının adını ve oluşturulmasını istediğimiz klasörü belirtmemiz gerekir ve OK butonuna tıklarız.
Visual Basic Denetimlerini Kullanmak
Visual Basic’de kullanıcı arabirimini oluştururken Toolbox’dan faydalanırız. Form üzerinde bulunmasını istediğimiz denetimleri Toolbox üzerinden seçerek form üzerine çizebiliriz. Bu şekilde kullanıcı arabirimini dizayn etmiş oluruz. Toolbox üzerinde bulunan simgeler üzerine imleci getirdiğimizde bize o simgenin ne olduğunu açıklayan mesaj gelecektir. Toolbox üzerinde istediğimiz denetime ait simge üzerine tıkladıktan sonra form üzerinde mouse’un sol tuşunu basılı tutarak denetimimizi çizebiliriz.
Visual Basic’de form üzerinde bulunan bir denetimin boyutlarını değiştirmek için, denetim üzerine tıkladıktan sonra etrafında oluşan noktacıklar üzerine mouse’umuzu getirir ve sol tuşu basılı tutarak yeni boyutları belirleyebiliriz. Bir nesnenin üzerine mouse imlecini getirip sol tuş basılı iken hareket ettirere taşıyabiliriz. Herhangi bir nesneyi seçili hale getirip klavyeden “Delete” tuşuna basarak form üzerinden silebilirz.
Not : Birden fazla denetimi seçmek için, “Shift” tuşu basılı iken sırası ile nesnelere tıklayarak çok sayıda denetimi seçili hale getirebiliriz.
Özellikler (Properties)
Visual Basic’de bütün nesnelerin karakteristiklerini belirleyen özellikleri bulunur. Özellikler nesnenin tanımını, görünümünü ve hatta tutumunu değiştirebilmemizi sağlar. Bu özellikler tasarım aşamasında değiştirilebileceği gibi çalışma esnasında da değiştirilebilir. Bir nesneye ait özelliği değiştirmek için Propeties Penceresinin ekranda olması gerekir. Eğer Propeties Penceresi ekranda değilse View menüsü aracılığı ile ekrana getirilebilir.
Form üzerinde bir nesne seçildikten sonra Propeties Penceresine o nesneye ait özelliklerin listesi gelir. Buradan istenilen özellik seçilerek istediğimiz değeri atayabiliriz. Bir başka nesnenin özelliklerini değiştirmek için ise form üzerinde diğer nesneyi seçili hale getirmemiz gerekir. Bu işlemi yaptığımız anda Propeties Penceresinde listelenen özellikler değişir. Bir başka yol ise Propeties Penceresinin üst tarafında bulunan açılan liste kutusundan farklı bir nesne adı seçmektir. Birden fazla nesne seçilerek, o nesnelere ait ortak özellikler değiştirilebilir.
Çalışma anında bir nesnenin özelliklerini değiştirmek için ise Code Editörde kod yazmamız gerekir. Bir nesneye ait kod yazarken önce nesne adı yazılır ardından bir “.” işareti konulur ve özellik adı yazılır. Aşağıdaki ifadede Command1 nesnesinin Caption özelliğini Durdur olarak değiştiriyoruz.


Kod:
NesneAdı.Özellik=DeğerCommand1.Caption = “ Durdur ”
Olaylar (Event)
Visual Basic olay güdümlü bir programla dilidir. Visual Basic’de her nesne için önceden belirlenmiş bir takım olaylar vardır. Windows’a yeni geçiş yapan bir DOS programcısıysanız, veya Visual Basic’e henüz yeni başlamış bir programcıysanız öğrenmeniz gereken en önemli konulardan biri olay güdümlü programlardır. Dos ortamında yazılan projeler, uygulama başladıktan sonra bütün olaylardan sorumludur. Visual Basic bu detayları bizim için düşünmüştür. Örneğin bir butona tıkladığınızda mesaj yazdıran bir program yazmak istiyorsunuz; DOS tabanlı bir programlama dilinde, mouse’un konumunu, mouse’un tıklanıp tıklanmadığını takip etmeniz gerekir. Visual Basic’de ise aynı işi yapmak için form üzerinde bulunan Command Button nesnesini click olayına bir satır kod yazmamız yeterlidir. Visual Basic bizim için mouse’u izler ve kullanıcı butona tıkladığı anda yazdığınız kodu devreye sokar.
Bir olay prosedürü yazmak için Code Editörde nesneyi ve olayı seçmemiz yeterlidir. Visual Basic bizim için Code Editörde bir prosedür yaratacaktır. Bizim ise tek yapmamız gereken bu olay gerçekleştiğinde meydana gelmesini istediğimiz işlemin kodunu yazmaktır.
Veri Tipleri
Visual Basic’de verilerin geçici olarak depolandıkları yere değişken adı verilir. Değişkenlerde program çalışırken kullanıcının girdiği bir bilgi, bir hesaplamanın sonucu, sözcük, sayı, tarih veya özellikleri saklayabiliriz. Değişkenlerin kolay hatırlanır isimlere sahip olmaları gerekir. Visual Basic’de bir değişken kullanılmadan önce tanıtılması gerekir. Değişken tanımlanırken Dim bildirisi kullanır ve değişkenin tipi belirtilir.
Değişkenlerle çalışmayı düşünüyorsak projemizin Declarations bölümüne Option Excplicit söz dizimini girmemiz ileride karşılaşabileceğimiz sorunlara bir çözüm oluşturur. Bu söz dizimini kullandığımızda kod içerisinde tanıtılmamış bir değişken kullanırsak Visual Basic bizi uyaracaktır. Tools-Options komutunu vererek gelen pencerede Edit sekmesinden Require Variable Declaration onay kutusunu işaretlersek, Visual Basic başladığımız her projeye Option Explicit ifadesini otomatik olarak yerleştirecektir.
String
Metin türü bilgileri saklamak için kullanılabilecek veri türüdür. 0 ile 65,535 arasında karakter alabilir. Hafızada içerisinde bulunan karakter kadar yer kaplar. $ işareti ilede tanımlanabilir


Kod:
Dim Ad As String Dim Ad$Ad=”Hasan ASLAN” Ad=”Hasan ASLAN”
String türü degişkenlere sabit bir uzunlukta yer ayırmak istersek aşagıdaki şekilde bir tanımlama yapmalıyız.


Kod:
Dim Ad As String *12
Integer
Tam sayıları depolamak için kullanılan bir veri türüdür. Hafızada 2 Byte yer kaplarlar.
–32.768 ile +32.767 arasındaki değerleri saklayabilir. % işareti ilede tanımlanabilir


Kod:
Dim Toplam As Integer Dim Toplam%Toplam=100+50 Toplam=100+50
Long
Integer türü değişkenlerde tutamayacağımız büyüklükteki verileri saklar. Alabileceği değerler
-2.147.483.648 ile +2.147.483.647 arasındaki tam sayılardır. Hafızada 4 Byte yer kaplar. & işareti ilede tanımlanabilir.


Kod:
Dim Sonuc As Long Dim Sonuc&Sonuc=460.000 Sonuc=460.000
Single
Tam sayı olmayan küsüratlı sayılar için kullanabilecegimiz bir veri tipidir. –3,402823E38 ile +3,402823E38 arasındaki değerlerini alabilirler. Hafızada 4 Byte yer kaplar. 7 haneye kadar hassastır, daha sonrası yuvarlatılır. ! işareti ilede tanımlanabilir.


Kod:
Dim Sonuc As Single Dim Sonuc!Sonuc=66,99 Sonuc=66,99
Double
Visual Basic’de kullanılabilecek en büyük sayısal veri tipidir. -1,797693134862232D308 ile +1,797693134862232D308 arasındaki değerleri alabilirler. Hafızada 8 Byte yer kaplar. 16 haneye kadar hassastır, daha sonrası yuvarlatılır. # işareti ilede tanımlanabilir.


Kod:
Dim Pi As Double Dim Pi#Pi=3,1415926535 Pi=3,1415926535
Currency
Sayısal tipdeki veriler için tanımlanmış özel bir veri tipidir. Özellikle parasal hesaplamalarda kullanılır. Hafızada 8 Byte yer kaplarlar. 14 hanelik sayılara kadar veri saklayabilir ve ayrıca virgülden sonra da 4 hanelik değer alabilir. Alabilecegi maximum degerler
–9.223.371.203.685.477,5808 ile +9.223.371.203.685.477,5807 arasındadır. @ işareti ilede tanımlanabilir.


Kod:
Dim Kredi As Currency Dim Kredi@Kredi=100.760.030,50 Kredi=100.760.030,50
Variant
Bu tipte tanımlanmış bir degişkene herhangi bir tip’te veri yüklenebilir. Her tür veriyi saklayabilir. Bu tür degişkenler sayılarda 16 Byte, dizilimlerde karakter sayısı +22 Byte kadar yer kaplarlar. Tarih, saat gibi verilerde bu tip değişkenlerde saklanırlar. Veri tipi belirtilmeden kullanılabilirler.


Kod:
Dim X As Variant Dim XX=289,33 X=289,33
Kod:
Dim DogumGunu As Variant DogumGunu =#21-4-1974#
Boolean
Mantıksal veri tipleri için kullanılır. İki seçenekten birisini alabilir.Bunlar True veya False değerleridir. Bellekte 2 byte yer işgal ederler.


Kod:
Dim Cevap As BooleanCevap=True
Byte
0 ile 255 arasında değer alabilen bir veri tipidir.


Kod:
Dim Not As ByteNot=78
Değişken Tanımlama
Visual Basic’de degişken tanımlanırken dikkat edilmesi gereken kurallar vardır. Tanımlanacak degişkenlerin ilk karakteri mutlaka bir harf ile başlamalıdır. Geri kalan karakterler; harflerden, rakamlardan, alt çizgi karakterinden oluşabilir. Degişken isimlerinde noktalama işaretlerini, matematiksel ve mantıksal ve karşılaştırma operatörleri kullanamayız. Visual Basic’de kullanılan anahtar sözcükler, nesne adları, özellikler değişken adı olarak kullanılamaz. Degişken isimleri 255 karakter uzunluğunda olabilir. Degişken tanımlarken Visual Basic’te Dim bildiri deyimini kullanabiliriz. Değişkenin tanomlanırken saklayabileceği veri türünün belirtilmesi hafızada ayrılacak miktarının belirli olmasını sağlar. Eger degişkenlerin tipini belirtmeden bir kullanım yaparsak bu değişkenlerin Variant tipinde olduğu kabul edilir. Bu da hafızada gereksiz yer kaybına sebep olur.

Örnek

Kod:
Private Sub Form_Load()Dim Ad As StringDim Maas As CurrencyDim D_tarihi As DateDim Adres As StringDim Sira As IntegerEnd Sub
Burada görmüş olduğunuz gibi 5 adet değişken tanımlanmaktadır. Ad String tipinde, Maaş Currency tipinde, D_tarihi Date tipinde, Adres String tipinde, Sira ise Integer tipinde bir değişkendir.
Örnek

Kod:
Private Sub Form_Load()Dim Ad As String , Soyad As StringDim Maas As CurrencyEnd Sub
Const
Bunlar program içinde değeri degiştirilemeyen sabitlerdir. Public ve Private tipinde sabitler tanımlanabiliilir. Public sabitlere tüm modüller içinden ulaşılabilir. Private türündeki sabitler ise sadece tanımlandıkları modül içersinde geçerlidirler.


Kod:
Const Sehir=”Şanlıurfa”Const Ulke="Turkey"Const Posta_Kodu=63050Const Tel_Kod=414
Static
Bir prosedür içerisinde oluşturulan değişken prosedür çalıştığı sürece değerini korur. Prosedur sona erdiğinde ise değişken yokolur. Sürekli değerini koruyabilen yerel değişkenler oluşturabilmek için Static deyimi kullanılır.


Kod:
Private Sub Command1_Click()Static i As Integeri = i + 1MsgBox i & ". Denemeniz."End Sub
Type - End Type Yapısı
Type yapısını kullanarak, programcı farklı veri tiplerini kullanarak kendi veri yapısını oluşturabilir. Bu C dilindeki Struct yapısına benzetilebilir. Bu yeni veri tipine record adı verilir. Herhangi bir modülün General Declarations kısmında aşagıdaki gibi bir tanımlama yapabiliriz.


Kod:
Type OgrenciAd As String *10Soyad As String *12Not As ByteKredi As IntegerEnd Type
Öğrenci veri tipi toplam hafızada 25 Byte yer kaplamaktadır. Bu veri tipini kullanmak için Öğrenci tipinde değişkenler tanımlamak gerekmektedir.


Kod:
Private Sub Form_Load()Dim A As OgrenciDım B As Ogrenci’Bu degıskenlere bilgi atamak aşagıdaki şekildeki gibidir.A.Ad="Ali" A.Soyad ="Armer" End Sub
Tip Döşümleri
Visual Basic’de zaman zaman herhangi bir veri tipinde saklanan değeri farklı bir veri tipine dönüştürme ihtiyacı duyarız. Bu işlemi yapan fonksiyonlara tip dönüşüm fonksiyonları adı verilir.


Kod:
Private Sub Command1_Click()Text1.Text = 6Text2.Text = 10Label1.Caption = Text1.Text + Text2.TextEnd Sub
Bu kodu çalıştırdığımızda Label1 içerisinde 610 değeri yazacaktır. Visual Basic her iki metin kutusu içerisinde bulunan değerlerin birer metin olduğunu varsayarak iki metinide birleştirme işlemi yaptı. Eğer bu değerlerin toplanmasını istiyorsak tip dönüşümlerini kullanarak string tipindeki verileri integere çevirmemiz gerekirdi.


Kod:
Private Sub Command1_Click()Text1.Text = 6Text2.Text = 10Label1.Caption = CInt(Text1.Text) + CInt(Text2.Text)End Sub
Yukarıdaki kodda Text1 ve Text2 içeriği önce CInt adlı fonksiyonla tamsayıya çevrildi ve ardından toplandı. Label1’in içeriği de 16 olarak değişti.
Aşağıda Visual Basic’de kullanılan tip dönüşüm fonksiyonları verilmiştir.

Fonksiyon Geri Dönen Deger Yaptıgı İşlem
CBool(Değer) Boolean Matemetiksel ifadeyi Boolean türüne dönüştürür.
CByte(Değer) Byte Matemetiksel ifadeyi Byte türüne dönüştürür.
CCur(Değer) Currency Matemetiksel ifadeyi Currency türüne dönüştürür.
CDate(Değer) Date Matemetiksel ifadeyi Date türüne dönüştürür.
CDbl(Değer) Double Matemetiksel ifadeyi Double türüne dönüştürür.
CDec(Değer) Decimal Matemetiksel ifadeyi Decimal sayıya dönüştürür.
CInt(Değer) Integer Matemetiksel ifadeyi tam sayıya dönüştürür.
CLng(Değer) Long Matemetiksel ifadeyi Long türüne dönüştürür.
CSng(Değer) Single Matemetiksel ifadeyi Single türüne dönüştürür.
CVar(Değer) Variant Matemetiksel ifadeyi Variant türüne dönüştürür.
CStr(Değer) String Matemetiksel ifadeyi String türüne dönüştürür.

Aşagıda tip dönüşümleri ile ilgili çeşitli örnekler verilmiştir.

Örnek1

Kod:
A=10 , B=5 , C=10 , D=0Sonuc= CBool(A < B) ‘Sonuc =FalseSonuc= CBool(A > B) ‘Sonuc =TrueSonuc= CBool(A = C) ‘Sonuc =True
Örnek2

Kod:
A=10 , B=5 , C=0 Sonuc= CByte(A < B) ‘Sonuc =0Sonuc= CByte(A > B) ‘Sonuc =255Sonuc= CByte(A = C) ‘Sonuc =255
Örnek3

Kod:
A=1 , B=2 , C=36000 , D=36001Sonuc= CDate(A) ‘Sonuc =12/31/1899Sonuc= CDate(B) ‘Sonuc =1/1/1900Sonuc= CDate(C) ‘Sonuc =7/24/98Sonuc= CDate(D) ‘Sonuc =7/25/98
Örnek4

Kod:
A=2.4 , B=2.5 , C=2.6 , D=3.5Sonuc= CInt(A) ‘Sonuc =2Sonuc= CInt(B) ‘Sonuc =3Sonuc= CInt(C) ‘Sonuc =3Sonuc= CInt(D) ‘Sonuc =4
Oparatörler
Visual Basic’de matematiksel işlemlerimizi yaptırabilmemiz için aşağıdaki oparatörleri kullanabiliriz.
+ Toplama
- Çıkarma
* Çarpma
/ Bölme
\ Tamsayı Bölem
^ Üs yani Kuvvet alma
Mod Kalanlı Bölme
& Dizilim Birleştirme

Örnek

Kod:
Dim Sonuc As Double ’Ondalık sayı tutabilecek bir değişken tanımlanıyor..Dim Sayı1 As Integer, Sayı2 As Integer ’2 Tane TamSayı değişken tanımlıyoruz..Sayı1 = 9Sayı2 = 2 ’ Değişkenlere değer atıyoruz..Sonuc = Sayı1 + Sayı2 ’ Sonuc 11 Sonuc = Sayı1 - Sayı2 ’ Sonuc 7 Sonuc = Sayı1 * Sayı2 ’ Sonuc 18Sonuc = Sayı1 / Sayı2 ’ Sonuc 4,5Sonuc = Sayı1 \ Sayı2 ’ Sonuc 4 . Bu işlem çıkan değerin sadece tamsayı kısmını alırSonuc = Sayı1 ^ Sayı2 ’ Sonuc 81Sonuc = Sayı1 Mod Sayı2 ‘ Sonuc 1. Bölme işlemi yapıldı ve sonuc olarak kalanı verdi.
Örnek

Kod:
Dim Ad As String, Soyad As String, AdSoyad As StringAd=”Uğur”Soyad=”Şahin”AdSoyad = Ad & Soyad ‘AdSoyad değişkenin değeri “UğurŞahin”AdSoyad = Ad & “ “ & Soyad ‘AdSoyad değişkenin değeri “Uğur Şahin”
Örnek

Kod:
Dim Kenar As Integer ’ TamsayıDim Alan as Double, Hacim as Double ’ Ondalık SayıAlan = Kenar ^ 2 ‘Karenin alanını hesaplanıyorHacim = Kenar ^ 3 ’ Küpün Hacmini hesaplanıyor
Örnek
Karekök hesabı yapmak için Visual Basic’de SQR() kullanılıyor.

Kod:
Dim Sonuc As DoubleDim Tamkare As IntegerTamkare = 36Sonuc = SQR(36) ’ Sonuc = 6 olacaktır.
Visual Basic’de kullanılan bu oparatörlerde öncelik sırası vardır. Öncelik sıraları aşağıda verilmiştir.

( ) ‘Parantez içerisindeki ifadeler önceliğe sahiptir
^ ‘Üs alma
*/ ‘Çarpma ve bölme
\ ‘Tamsayı bölme
Mod ‘Kalanlı Bölme
+ - ‘Toplama ve çıkarma

Örnek

Kod:
Dim Sayi As IntegerSayi= 70 + 80 / 2 ‘Sonuc 110Sayi= ( 70 + 80 ) / 2 ‘Sonuc 75

[PySSyCaT]

Karşılaştırma Oparatörleri
Visual Basic’de verileri kontrol etmek karşılaştırmak için aşağıdaki oparatörler kullanılır. Bu oparatörlerin sonucun doğru çıkması durumda True yani –1, yanlış çıkması durumunda False yani 0 değerini döndürürler.
< ‘Küçüktür
<= ‘Küçük Eşittir
> ‘Büyüktür
>= ‘Büyük Eşittir
= ‘Eşittir
<> ‘Eşit Değildir

Örnek
Kod:
Dim Sonuc As IntegerSonuc = ( 3 < 5 ) ‘Sonuc = -1Sonuc = ( 7 > 9 ) ‘Sonuc = 0Sonuc = ( 10 <= SQR(100) ) ‘Sonuc = -1Sonuc = ( 2 = 6 ) ‘Sonuc = 0Sonuc = ( 4 = 4 ) ‘Sonuc = -1Sonuc = ( 2 <> 6) ‘Sonuc = -1Sonuc = ( 7 <> 7 ) ‘Sonuc = 0Sonuc = ("Uğur" <> "Uğur Şahin" ) ‘Sonuc = 0
AND Operatörü
AND oparatörü tüm şartların doğru olduğu anlarda -1 değerini döndürür, diğer durumlarda ise 0 değerini döndürür.

Kod:
sayı1 = 4sayı2 = 5Sonuc = (sayı1 = 4) AND (sayı2 = 5) ‘Sonuc = -1Sonuc = (sayı1 = 4) AND (sayı2 = 8) ‘Sonuc = 0
OR Operatörü
OR oparatörü, tüm şartların yanlış olduğu anlarda 0 değerini döndürür, diğer durumlarda ise -1 değerini döndürür.

Kod:
sayı1 = 4sayı2 = 5Sonuc = (sayı1 = 2) OR (sayı2 = 5) ‘Sonuc = -1Sonuc = (sayı1 = 4) OR (sayı2 = 5) ‘Sonuc = -1Sonuc = (sayı1 = 2) OR (sayı2 = 4) ‘Sonuc = 0
XOR Operatörü
XOR oparatörü, şartlardan sadece birinin doğru olduğu anlarda -1 değerini döndürür, diğer durumlarda ise 0 değerini döndürür.

Kod:
sayı1 = 4sayı2 = 5Sonuc = (sayı1 = 2) XOR (sayı2 = 5) ‘Sonuc = -1Sonuc = (sayı1 = 4) XOR (sayı2 = 5) ‘Sonuc = 0
NOT Operatörü
NOT oparatörü çıkan sonucu tam tersine çevirir. Sonuç –1 çıkarsa 0’a, 0 çıkarsa –1’e çevirir.

Kod:
sayı1 = 4sayı2 = 5Sonuc = sayi1=sayi2 ‘Sonuc = 0Sonuc = NOT(sayi1=sayi2) ‘Sonuc = 0
EQV Operatörü :
EQV oparatörü iki ifadenin karşılaştırılması için kullanılır. İki koşulunda doğru veya yanlış olması durumunda –1 sonucunu üretir.

Kod:
sayı1 = 4sayı2 = 5Sonuc = (sayi1=3) EQV (sayi2=8) ‘Sonuc = -1Sonuc = (sayi1=4) EQV (sayi2=1) ‘Sonuc = 0
Karar Yapıları
Programlama dillerinde bilgileri işlemek için kullanılan en yararlı araçlardan biride koşullu bir ifadedir. Koşullu ifade bir özellik, değişken veya veride bulunan değere göre işlem yapmamızı sağlar. Visual Basic’de koşullu ifadeler kullanırken faydalanacağımız en önemli araçlar If ...Then ve Select Case karar yapılarıdır.
If...Then Karar Yapısı
Bir If...Then karar yapısı programdaki bir koşulu denetlememizi ve çıkan sonuca göre hareket etmemizi sağlar. En basit biçimiyle “If Koşul Then Bildiri” gibi kullanılabilir.

Örnek
Kod:
Dim Sinav1 As ByteDim Sinav2 As ByteDim Ortalama As ByteSinav1 = 80Sinav1 = 60Ortalama = ( Sinav1 + Sinav2 ) / 2 ‘Ortalama 70If Ortalama >= 50 Then Label1.Caption = “Kazandınız!..”ElseLabel1.Caption = “Kaybettiniz!..”End If
Yukarıdaki ifadede Ortalama 50 ve üzerinde ise Label1.Caption = “Kazandınız!..” işelemi gerçekleşecek, aksi takdirde Label1.Caption = “Kaybettiniz!..” işlemi gerçekleşecektir.

If...Then karar yapısında birden fazla koşulu kontrol ederken Else If sözdizimini kullanırız.

Örnek
Kod:
Dim Sinav1 As ByteDim Sinav2 As ByteDim Ortalama As ByteOrtalama = ( Sinav1 + Sinav2 ) / 2 If Ortalama >= 85 Then Label1.Caption = “Takdir Aldınız!..”Else If Ortalama >= 75Label1.Caption = “Teşekkür Aldınız!..”Else If Ortalama >= 50Label1.Caption = “Sınıfınızı Geçtiniz!..”ElseLabel1.Caption = “Sınıfta Kaldınız!..”End If
Select Case Karar Yapısı
If...Then karar yapısının gelişmişidir. Sadece bir değişkenin durumunu kontrol eder. Kontrolu yapılacak değişken birden fazla değer alabiliyorsa If...Then yapısına oranla daha kulanışlıdır. Kullanım şekli aşağıdaki gibidir.

Örnek
Kod:
Dim AyAy = InputBox ("Bir ay giriniz")Select Case AyCase 1MsgBox “Bu ay 31 gün”Case 2Dim Artık as IntegerArtık = 2001 Mod 4If Artık=0 ThenMsgBox “Bu ay 29 gün”ElseMsgBox “Bu ay 28 gün”EndifCase 3MsgBox “Bu ay 31 gün”Case 4MsgBox “Bu ay 30 gün”Case 5MsgBox “Bu ay 31 gün”Case 6MsgBox “Bu ay 30 gün”Case 7MsgBox “Bu ay 31 gün”Case 8MsgBox “Bu ay 30 gün”Case 9MsgBox “Bu ay 31 gün”Case 10MsgBox “Bu ay 30 gün”Case 11MsgBox “Bu ay 31 gün”Case 12MsgBox “Bu ay 30 gün”Case ElseMsgBox ” Bir yılda 12 ay vardır.”End Select
Örnek
Kod:
Select Case NoCase 1304Name="Murat Tuna"Case 1305Name="Ayse Sinem"Case 1306Name="Uğur Şahin"Case 1307Name="Osman Bilgin"
For Next
Bu döngü belirli bir işlemi, belirli bir sayıada çalıştırmamıza olanak sağlar. Genel yazılım şekli aşagıdaki gibidir.

Kod:
For Sayaç=BaşlangıçDeğeri To BitişDeğeri Step ArtımDeğeriBildiriNext Sayaç
Bu döngüde Sayac değişkenine BaşlangıçDeğeri verilir ve Sayaç BitişDeğerini geçene kadar çalıştırılır. Döngü her çalışında Sayaç değeri ArtımDeğeri kadar artırılır. Eğer ArtımDeğeri belirtilmezse Sayaç her seferde 1 artırılır.

Örnek
Liste kutusuna 1’den 10 kadar olan rakamları eklemek için aşağıdaki döngü kurulur.

Kod:
Dim Sayac As IntegerFor Sayac = 1 To 10List1.AddItem SayacNext Sayac
Örnek
Liste kutusuna 2’şer 2’şer 20’ye kadar olan rakamları eklemek için aşağıdaki döngü kurulur.

Kod:
Dim Sayac As IntegerFor Sayac = 2 To 20 Step 2List1.AddItem SayacNext Sayac
For..Next döngüsünden çıkmak için Exit For bildirisi kullanılır
Örnek
Kod:
Dim Sayac As IntegerFor Sayac = 2 To 20 Step 2List1.AddItem SayacIf Sayac=10 ThenExit ForEnd IfNext SayacDo Until
For...Next dögüsünün gelişmişidir. Bir koşul yanlış olduğu sürece devam eder. Genel yazım şekli aşağıdaki gibidir.

Kod:
Do Until Koşul BildiriLoop
Örnek
Program çalıştığı anda kullanıcıya adını soran ve yanlış isim girildikçe soruyu tekrarlayan bir kod örneği. 3.denemeden sonra sonra Do..until döngüsünden çıkılıyor.

Kod:
Private Sub Form_Load()Dim Ad As StringDim Tekrar As IntegerTekrar = 0Ad = InputBox("Adınızı Giriniz?")Do Until Ad = "Uğur"Tekrar = Tekrar + 1If Tekrar = 3 ThenMsgBox "Üzgünüm. Deneme hakkınız dolmuştur."Exit DoEnd IfMsgBox "Yanlış isim girdiniz. Lütfen tekrar deneyin."Ad = InputBox("Adınızı Giriniz?")LoopEnd Sub
Do While
Do Until döngüsünün tersidir. Bir koşul doğru olduğu sürece devam eder. Genel yazım şekli aşağıdaki gibidir.

Kod:
Do While Koşul BildiriLoop
Örnek
Kullanıcıdan bir isim yazmasını isteyen bir kod örneği. Ad değişkeni “son” olmadığı sürece devam ediyor. Her defasında font boyutu 1 punto artırılıyor.

Kod:
Private Sub Form_Load()Dim Ad As StringDim Boyut As IntegerBoyut = 12Tekrar = 0Ad = InputBox("Lütfen adınızı yazınız. Çıkmak için son yazın")Do While Ad <> "son"Form1.FontSize = BoyutPrint AdBoyut = Boyut + 1If Boyut = 20 ThenExit DoEnd IfAd = InputBox("Lütfen adınızı yazınız. Çıkmak için son yazın")LoopEnd Sub
Do ….. Loop Until ve Do ….. Loop While
Do Until ve Do While döngüleri koşul sağlandığı sürece devam ederler, yani belirtilen koşul sağlanmazsa döngü hiç çalışmayabilir. Eğer döngünün en az bir kez çalışması isteniyorsa Do..Loop Until veya Do...Loop While kullanılabilir. Bu döngülerin genel yazım şekli aşağıdaki gibidir.

Kod:
Do BildiriLoop Until / While Koşul
Bu ifadede döngü içinde komutlar mutlaka bir defe çalıştırılır, daha sonra Koşul kontrol edilir. Eğer Koşul doğru ise tekrar Do satırına dönülüp aradaki komutlar çalıştırılır.
Formlar
Visual Basic’de pencerelere form adı verilir. Bütün Visual Basic projelerinde en az bir form olmalıdır. Formlar uygulama arabirimini oluşturabilmek için üzerlerine denetimler ekleyebileceğimiz nesnelerdir.
Özellikler
Visual Basic’de formlara ait özellikler bulunur. Bu özellikler aracılığı ile formlarımızı istediğimiz gibi tasarlayabiliriz. Bu özelliklerin bir kısmı tasarım aşamasında değişebileceği gibi bir kısmıda sadece çalışma modunda değiştirilebilirler. Aşağıda en sık kullanılan form özellikleri açıklanmıştır ;
AutoRedraw
Formun kendini yenilemesini sağlar. Özellikle form üzerine bir şeyler yazdırıyor veya form üzerine çizim yaptırıyorsak kullanırız.
BackColor
Bu özellik formun arka plan rengini belirlemizi sağlar.
BorderStyle
Formun kenarlarının nasıl görüleceğini belirler. Altı farklı değer alabilir.
0-None ; Form boyutları değiştirilemez ve form taşınamaz. Başlık çubuğu görülmez.
1-Fixed Single ; Form kenarlarından tutularak genişletilemez.
2-Sizable ; Varsayılan değerdir.
3-Fixed Dialog ; Form boyutları değiştirilemez. Sadece form taşınabilir ve kapatılabilir.
4-Fixed ToolWindow ; Fixed Dialog ile benzerdir. Başlık Çubuğundaki etiket daha küçük bir fontta gösterilir.
5-Sizable ToolWindow ; Sizable ile aynıdır ama Maximize ve Minizmize düğmeleri görülmez.
Caption
Formun başlık çubuğunda görülecek etiketi belirler.
ContorlBox
True veya False ayarını alır. Kontrol menüsünü gizler.
Count
Form üzerindeki menüler dahil kontrol sayısını verir.
Controls(Index)
Form üzerindeki nesnelerin adını temsil eder.

Kod:
Private Sub Command1_Click()On Local Error Resume NextDim iFor i = 0 To Count - 1Controls(i).BackColor = vbRedNextEnd Sub
Yukarıdaki kod form üzerindeki nesnelerin BackColor özelliklerini kırmızıya ayarlar.
CurrentX, CurrentY
Form üzerine yapılan yazım ve çizimlerin nereden başlayacağını belirler.

Kod:
Private Sub Form_Load()Dim t, it = "Visual Basic 6.0"For i = 1 To 10FontSize = i * 5CurrentX = (ScaleWidth - TextWidth(t)) / 2Print tNextEnd Sub
FillColor, FillStyle
Circle ve Line metodu ile form üzerine çizilen çember ve kutuların rengini belirler.
ForeColor
Form üzerine yazılan yazının rengini belirler.
Height
Formun yüksekliği belirlenir. Ölçü birimi Twips’dir.
Icon
Formun başlık çubuğunda gösterilecek ikonunu ayarlar.
KeyPreview
Form aktifken basılan tuşlardan haberdar edilip edilmeyeceğini belirler.
Left
Formun ekranın sol kenarından ne kadar uzakta olacağını ayarlar. Formu ekrana ortalatmak için aşağıdaki kod kullanılabilir.

Kod:
Private Sub Form_Load()Left = (Screen.Width - Width) / 2Top = (Screen.Height - Height) / 2End Sub
MaxButton
Formun başlık çubuğunda Maximize düğmesinin gösterilip gösterilmeyeceğini belirler.
MinButton
Formun başlık çubuğunda Minmize düğmesinin gösterilip gösterilmeyeceğini belirler.
Moveable
Formun taşınıp taşınamayacağını belirler.
ScaleMode
Form içerisinde kullanılacak ölçü birimini ayarlar.
Name
Formun en önemli özelliklerinden biridir. Proje içerisinde formun hangi ismi kullanacağını belir. Visual Basic bir nesneye gönderme yaparken bu name özelliğinden faydalanır. Genelde formlara verilen isimler frm harfleri ile başlar.
ShowInTaskbar
Formu görev çubuğunda gizlememizi sağlar.
StartupPosition
Form yüklendiğinde ekrandaki kordinatlarını belirler.
0: Form tasarlanırken bulunduğu pozisyonda açılır
1: Form içinde bulunduğu formun ortasında açılır. ( MDIChild formlar için )
2: Form ekranın ortasında açılır
3: Formun kordinatları Windows tarafından belirlenir
Width
Formun genişliğini belirler.
WindowState
Formun nasıl açılacağını ayarlar.
0-Normal ; Form normal durumda açılır
1-Minimized ; Form simge durumunda açılır
2-Maximized ; Form tam ekran durumda açılır
Olaylar
Visual Basic olay güdümlü bir programdır. Forma birkez tıkladığınızda, kapattığınızda ebatlarını genişlettiğinizde olaylar gelişir. Aşağıda en sık kullanılan form olayları açıklanmıştır ;
Activate
Formun ekranda aktif olması ile gelişir. Formun ilk yüklenmesinde Initialize ve Load olayından sonra gerçekleşir.
Deactivate
Activate olayın tam tersidir. Form aktiviteyi kaybettiğinde gerçekleşir.
DragDrop
Sürüklenen bir denetim form üzerine bırakıldığında gerçekleşir.
Load
Form henüz ekranda görülmeden yüklenmesi aşamasında, Initialize olayından hemen sonra gerçekleşir. En çok kulanılan olaydır.
Resize
Formun boyutları değiştirildiği zaman gerçekleşir. Ekranı kapla, simge durumuna küçült veya kullanıcı tarafından formun boyutu değiştirildiği anda meydana gelir.
Unload
Bu olay form kapatıldığında meydana gelir. Kullanıcıya formu kapatıp kapatmak istemediğini soran bir kod yazabilirsiniz. Cancel parametresine True değeri vererek kapatma işlemini iptal edebiliriz.

Kod:
Private Sub Form_Unload(Cancel As Integer)Dim Cevap As IntegerCevap = MsgBox("Programdan çıkmak istediğinizde emin misiniz?", 20, "Brain")If Cevap = 5 ThenCancel = TrueEnd IfEnd Sub
QueryUnload
Form kapatıldığında meydana gelir. Unload olayından farkı formun nasıl kapatıldığını öğrenebilirsiniz. Kendi kodunuzla, kullanıcı veya windows tarafından ve kapatma işlemini iptal edebilirsiniz. Cancel ve UnloadMode parametreleri kullanılır. UnloadMode parametresi kontrol edilerek formun hangi yöntem ile kapatıldığı öğrenilebilir. Cancel parametresine True değeri vererek kapatma işlemini iptal edebiliriz. UnloadMode aşağıdaki değerleri alabilir;
0: Kontrol kutusunda kapat seçildi
1: Unload komutu kullanıldı
2: Windows’tan çıkılmaya çalışldı
3: Task Manager araçılığı ile kapatılmaya çaılışıldı
4:MDIChild bir form ise MDI form kapatılmaya çalışıldı

[PySSyCaT]

Visual Basic Denetimlerine Giriş
Form nesneleri Visual Basic uygulamalarının temelidir. Geliştiriceğimiz tüm uygulamalarda en az bir form olacaktır. Formları ise istediğimiz halde tasarlayabilmek için denetimleri kullanırız.
CommandButton
Kullanıcıdan tepkiler toplamak için form üzerine yerleştirilen denetimlerdir. Komut düğmelerinin en önemli iki özelliği Name ve Caption’dur. Name özelliği nesneyi projede kullanılan diğer kontrollerden ayırt edebilmemizi sağlar. Komut düğmelerine isim verirken genellikle cmd yazarak başlarız. Caption özelliği ekranda görülecek etiket belirler. Caption özelliği verirken & karakterini kullanarak istenilen harfin altı çizgili gösterilir. Komut düğmelerinde en çok kullanılan özelliklerden biride Default ve Cancel özellikleridir. Default özelliğine True değeri verildiğinde form üzerinde üzerinde Enter tuşuna basılması ile komut düğmesinin click olayı meydana gelir. Cancel özelliğine True değeri verilmesi ile ise form üzerinde herhangibir denetim üzerinde ESC tuşuna basıldığında komut düğmesinin click olayı meydana gelir.
Komut düğmelerinde en çok kullanılan olay ise Click olayıdır. Kullanıcı komut düğmesi üzerine tıkladığı anda gerçekleşir.
TextBox
Genellikle kullanıcıdan veri toplamak amacı ile kullanılır. Metin kutuların caption özelliği bulunmaz bunun yerine text özellikleri vardır. Metin kutusu içerisinde yazan değeri görmemizi sağlar. Aşağıda metin kutularının çok kullanılan özellikleri verilmiştir.
Text
Metin kutusunun içeriğini gösterir.
MaxLenght
Varsayılan değeri 0’dır. Metin kutusu içerisine en fazla kaç karakter yazılabileceğini ayarlar.
PasswordChar
Parola giriş kutularında kullanıcının girdiği karakterler metin kutusunda gösterilmez bunun yerin * kararkterleri gösterilir. Bu özellik ilede metin kutusuna girilen karakterler yerine gösterilmesi istenen karakter ayarlanır.
MultiLine
Metin kutusuna bir satırdan fazla bilgi girilebilmesini sağlar.
ScrollBars
MultiLine özelliği True yapılmış bir metin kutusuna kaydırma çubukları ekler.
Locked
Metin kutusu içeriğinde değişiklik yapılmamasını sağlar. Metin kutusunu kitler.
TabStop
Tab tuşlarına basılarak Metin kutusuna ulaşılıp ulaşılamayacağını ayarlar.
TabIndex
Tab tuşu ile denetimler arasında dolaşma sırasını belirler.
Enabled
Metin kutusunun aktif veya pasif olacağını ayarlar.
Visible
Metin kutusunun ekranda gösterilip gösterilmeyeceğini belirler.

Metin kutularında en sık aşağıdaki olaylar kullanılır.
Change
Metin kutusu içeriğinde bir değişiklik olduğunda gerçekleşir.
***Focus
Metin kutusu etkinleştiği anda gerçekleşir.
KeyDown
Bir tuşa basıldığı anda gerçekleşir.
KeyPress
Bir tuş basılı olduğu sürece gerçekleşir.
KeyUp
Tuş bırakıldığı anda gerçekleşir.
LostFocus
İmleç metin kutusundan ayrıldığı anda gerçekleşir.


Kod:
Private Sub Text1_LostFocus()MsgBox "Metin Kutusunda " & Text1.Text & " yazıyor."End Sub
Metin kutularında kullanılan birkaç tane metot vardır. Bunlardan en önemlisi SetFocus metodudur. Bir metin kutusunu etkinleştirmek amacı ile kullanılır.

Text1.SetFocus
Label
Etiketlerde metin kutularına benzer, aralarında fark ise kullanıcı etiketlere değer giremez. Çok fazla özelliği yoktur. Caption özelliklei kullanılarak içlerine yazılar yazılabilir.
Alignment
İçerisinde bulunan yazının hizalanmasını sağlar.
AutoSize
Etiket içerisinde bulunan değere göre boyutlarını otomatik olarak ayarlar
BackStyle
Etiketin form ile aynı rengi almasını sağlar.
BorderStyle
Etiketin 3 boyutlu görülmesini sağlar.
MouseMove
Mouse işaretçisi üzerlerine geldiğinde gerçekleşir.
UseMnemonic
Etiketlerde Caption özelliğinde & karakteri kullanılmasını sağlar.
Image
Görüntü denetimleri resim gösterme işlemlerinde kullanılırlar. Resim denetime oranla daha az hazfıza tüketir. Image’lar içerisinde *.Bmp, *.Ico, *.Wmf, *.Jpg, ve *.Gif dosyaları görüntülenebilir.
Picture
Bu özelliği araçılığı ile resim eklenebilir.
Stretch
Bu özellik False ise resmin boyutlarını alır. Eğer özellik True olursa resim denetimin boyutlarına ayak uydurur.
PictureBox
Resim kutuları genellikle grafikleri (örneğin bmp, jpg, gif ) görüntülemek için kullanılır. Görüntü denetimleri ile çok benzerdirler. Aralarında çok az farklılık vardır. Eğer sadece bir resim göstermek isteniyorsa görüntü kutusu daha iyi bir seçimdir. Graifiği form üzerinde taşımayı düşünüyorsak resim kutuları daha esnektir. Resim kutuları içerisine çizim yapabiliriz.
AutoSize
Resim kutusuna bir resim yerleştirildiğinde normal boyutlarda gösterilir. Eğer resim, resim kutusundan büyük ise resim kırpılır. Bu özelliğin değerini True yaparsak resim kutusu boyutlarını grafiğe uyacak şekilde ayarlamasını sağlar.
Picture
Resim kutusu içerisinde gösterilen resim bu özellikle belirlenir. Hem tasarım modunda hemde çalışma modunda kullanılabilir.
Image
Bu özellik sadece çalışma modunda kullanılabilir. Resim kutusu içerisinde gösterilen resmi başka bir Resim kutusu içerisine kopyalarken kullanılabilir.

Kod:
Picture2.Picture=Piture1.Image
LoadPicture
Bu metot çalışma kipinde resim kutusuna resim yükletmek için kullanılır.
Picture1.Picture=LoadPicture(dosya adı) ‘Bu kod dosya adı verilen resmi görüntüler
Picture1.Picture=LoadPicture( ) ‘Bu kod ise resim kutusu içerisini boşaltır.
Frame, OptionBox, CheckBox
Frameler çerçeve olarakda geçerler ve formların biraz daha profosyonel görülmelerini sağlarlar. Genellikle seçim kutuları ve onay kutuları ile birlikte kullanılırlar. Seçim kutuları ise kullanıcıya birkaç seçenek sunar. Kullanıcıda bu seçeneklerden sadece bir tanesini seçebilir. Onay kutuları da tıpkı seçim kutularına benzer fakat aynı anda birden fazla onay kutusu işaretlenebilir. Seçim ve onay kutularının en önemli özelliği Value’dur. Bu özellik True ve False değeri atayarak işaret koydurabilir veya işareti kaldırabiliriz.
File-New Project komutunu vererek yeni bir proje başlatalım. Aşağıdaki gibi bir form tasarlayalım. OptionBox ve CheckBox’ların Click olayına ise aşağıdaki kodları yazalım. Private Sub Check1_Click


Kod:
()If Check1.Value = 1 ThenLabel1.FontBold = TrueElseLabel1.FontBold = FalseEnd IfEnd Sub
Kod:
Private Sub Check2_Click()If Check2.Value = 1 ThenLabel1.FontItalic = TrueElseLabel1.FontItalic = FalseEnd IfEnd Sub
Kod:
Private Sub Check3_Click()If Check3.Value = 1 ThenLabel1.FontUnderline = TrueElseLabel1.FontItalic = FalseEnd IfEnd Sub
Kod:
Private Sub Option1_Click()If Option1.Value = True ThenLabel1.ForeColor = vbRedEnd IfEnd Sub
Kod:
Private Sub Option2_Click()If Option2.Value = True ThenLabel1.ForeColor = vbBlueEnd IfEnd Sub
Kod:
Private Sub Option3_Click()If Option3.Value = True ThenLabel1.ForeColor = vbYellowEnd IfEnd Sub
Timer
Zamanlayıcı denetimidir. Çalışma kipinde görülmezler. Önemli iki özelliği vardır.
Enabled
Timer denetiminin aktif veya pasif olacağını belirler.
Interval
Timer denetiminin ne kadar aralıkla timer olayını üreteceğini belirleriz. Milisaniye cinsinden bir değer yazarız. 1 sn. için 1000 yazmalıyız.
Timer
Timer olayını kullanarak istediğimiz aralıklalarla olaylar gerçekleştirebiliriz. Aşağıdaki kodu kullanarak bir saat yapabiliriz.


Kod:
Private Sub Timer1_Timer()Text1.Text = TimeEnd Sub
ScroolBars
Formumuza yatay ve dikey kaydırma çubukları eklememizi sağlarlar. Her iki denetimde aynı özellikleri taşırlar.
Max
Kaydırma çubuğunun alabileceği en büyük değeri belirler.
Min
Kaydırma çubuğunun alabileceği en küçük değeri belirler.
LargeChange
Kullanıcı kaydırma çubuğuna tıkladığında value değerinin en fazla ne kadar değişeceğini belirler.
SmallChange
Kullanıcı kaydırma çubuğuna tıkladığında value değerinin en az ne kadar değişeceğini belirler.
Value
Kaydırma çubuğunun değerini belirler.
Change
Kullanıcı kaydırma çubuğunun değerini değitirdiğinde gerçekleşir.

Aşağıdaki şekilde form üzerine bir kaydırma çubuğu ve birde etiket yerleştirilmiştir. Kaydırma çubuğunun Max değeri 100 Min değeri ise 0 olarak ayarlanmıştır. Kullanıcının kaydırma çubuğunu sürüklediğinde etiket içerisinde değerini görmek için aşağıdaki kodu girmeliyiz.


Kod:
Private Sub HScroll1_Change()Label1.Caption = HScroll1.ValueEnd Sub
Listbox
Liste kutuları kullanıcılara bir liste sunmanın ideal bir yoludur. Kullanıcılar liste kusuntunda bulunan verileri inceleyebilir ve istediklerini seçebilirler. Liste kutularının bazı özellik ve metotları şunlardır.
List
Bu özellik ile listedeki herhangi bir öğenin değeri öğrenilebilir. Listedeki ilk elamanın list özelliği 0’dır. Örnegin listede bulunan 3. elemanın değerini öğrenmek için şunu yazmalıyız;
MsgBox List1.List(2)
ListIndex
Listede seçili olan elemanın indeks numarasını verir.
MsgBox List1.List(List1.ListIndex)
Yukarıdaki ifade yerine liste kutusunun text özelliğide kullanılabilir.
List1.Text
Yukarıdaki her iki ifade de aynı işi gerçekleştirir.
ListCount
Listede bulunan eleman sayısını verir. Eğer ListCount 0 ise liste kutusu boştur.
MultiSelect
Bu özellik True olarak ayarlanmış ise listeden aynı anda birden fazla eleman seçebiliriz. Listelerden birden fazla seçim yapmak için Shift tuşu kullanılır.
Sorted
Sadece tasarım kipinde ayarlanabilecek bir özelliktir. Listedeki elemanları otomatik olarak sıralar.
AddItem
Liste kutularında kullanılan en önemli metotdur. Listeye yeni elemanlar eklemek için kullanılır.
List1.AddItem "Uğur ŞAHIN"
RemoveItem
Listeden elemanları çıkartmak için kullanılan bir metotdur.
List1.RemoveItem List1.ListIndex
Yukarıdaki kod listeden seçili elemanı siler.
Clear
Liste boşaltır.
List1.Clear
ComboBox
Açılır liste kutularıda liste kutuları ile aynı özellik ve metotları paylaşır. 3 değişik görünüm sunarlar; Bu görünümleri style özelliğini kullanarak değiştirebiliriz. Alabilecekleri değerler
0-Dropdown Combo ; İçerisine yazılabilir ComboBox
1-Simple Combo ;TextBox Görünümünde
2-Dropdown List ; Salt okunur ComboBox.
Combo1.Style = 2
Shape
Form üzerine dikdörtgen, kare, elips, çember ve oval çizmek için kullanılır.
Shape
Shape kontrolunun çizeceği şekli belirler.
0: Dikdörtgen
1: Kare
2: Elips
3:Çember
4: Oval Diktörgen
5: Oval Kare
BorderStyle
Nesnenin çerçeve biçimini belirler.
0: Zemin rengiyle uyumlu, görülmez
1: Solid, tam çerçeve
2: Dash, Çizgi
3: Not, Nokta
4: Dash Dot, Çizgi nokta
5: Dash Dot Dot, Çizgi nokta nokta
6: Inside Solid, Şekil ile çerçeve kenarları çakışık şekilde
BorderWidth
Çerçeve kalınlığını belirler. BorderStyle özelliği Solid ve Inside Solid iken kullanılır.
FillColor
Şeklin iç boyama rengini belirler.
FillStyle
Şeklin içini boyamak için kullanılacak deseni belirler.
Line
Form üzerine çizgi çizmek için kullanılır.
X1, X2, Y1, Y2
X1 ve Y1 başlangıç noktasını X2 ve Y2 ise bitiş noktasını belirler.
DriveListBox
Sürücü listelerini çağırmak için kullanılır. Dizin ve dosya liste kutuları ile birlikte kullanılır. Name dışında önemli tek özelliği Drive’dır.
Drive
Kullanıcının seçmiş olduğu sürücüyü gösterir. Çalışma kipinde kullanılabilir.
Change
En popüler olayıdır. Kullanıcı bir sürücü seçtiğinde gerçekleşir.
DirListBox
Dizinleri listeletmek için kullanılır. Sürücü ve dosya liste kutuları ile birlikte kullanılır.
Path
Gösterilecek dizini ayarlayan özelliğidir. Çalışma kipinde kullanılabilir.
Change
En popüler olayıdır. Kullanıcı bir dizin seçtiğinde gerçekleşir.
FileListBox
Dosyaları listeletmek için kullanılır. Sürücü ve dizin liste kutuları ile birlikte kullanılır.
FileName
Seçili dosyanın adını verir.
Path
Gösterilecek dosyaların hangi dizin veya sürücüde olduğunu belirler. Çalışma kipinde kullanılır.
Pattern
Hangi dosyaların gösterileceğini belirleyen biir özellikltir. Bir filtre görevi görür. Gösterilecek dosyaların hangi dizin veya sürücüde olduğunu belirler. Çalışma kipinde kullanılır.
Archive
True yada false değerini alabilir. Arşiv dosyalarının görünümünü sağlar. Başlangıç değeri True’dur
Hidden
True yada false değerini alabilir. Gizli dosyalarının görünümünü sağlar. Başlangıç değeri False’dir
ReadOnly
True yada false değerini alabilir. Salt okunur dosyalarının görünümünü sağlar. Başlangıç değeri True’dur
System
True yada false değerini alabilir. Sistem dosyalarının görünümünü sağlar. Başlangıç değeri False’dur
Change
Kullanıcı bir dosya seçtiğinde gerçekleşir.
PathChange
Path değeri değiştiğinde gerçekleşir.
PatternChange
Pattern değeri değiştiğinde gerçekleşir.

Yandaki şekilde görüldüğü gibi bir form dizayn edelim. Formumuza bir sürücü listesi, bir dizin listesi, bir dosya listesi ve bir de image denetimi ilave edelim ve bu denetimlerin özelliklerini aşağıdaki gibi değiştirelim sonrada aşağıda görülen kodu girelim.

Nesne Özellik Değeri

Kod:
File1 Pattern *.bmp;*.wmf;*.icoImage1 Stretch TrueImage1 BorderStyle 1-Fixed Single
Kod:
Private Sub Drive1_Change()Dir1.Path = Drive1.DriveEnd Sub
Kod:
Private Sub Dir1_Change()File1.Path = Dir1.PathEnd Sub
Kod:
Private Sub File1_Click()Image1.Picture = LoadPicture(File1.Path & "\" & File1.filename)End Sub
Drag & Drop
Drag&Drop olayı bir nesnenin bir yerden başka bir yere sürüklenmesi olayıdır. Bu olayları takip edebilek için Visual Basic bir takım özellik olay ve yöntem sunar.
Drag Icon
Bir nesne taşınırken alacağı şekli belirler.
Drag Mode
Bu özellik iki farklı değer alabilir.
0 : vbManual ; Bu durumda kullanıcı bir nesneyi sürükle bırak yaptığında, nesnenin taşınabilmesi için üzerine bırakılan nesnenin DragDrop olayına kod yazılır. Nesneleri taşımak için Drag yönteminden faydalanılır.
1: vbAutomatic; Bu durumda nesne otomatik olarak sürüklenir. Bu yöntem kullanıldığında nesnenin click olayı çalışmaz.
DragMode özelliği manual olarak belirtilmişse kontrollerde Drag olayı, o kontrolun MouseDown olayında Drag metodu ile başlar.


Kod:
Private Sub Text1_MouseDown(Button As Integer,Shift As Integer, X As Single, Y As Single)’Farenin sol tuşu basılı ise drag olayını başlatIf Button = 1 ThenText1.DragEnd IfEnd Sub
DragDrop(Source As Control, X As Single, Y As Single)
Taşınan bir nesnenin bir kontrol üzerine bırakılması olayıdır. Bırakma işlemi için kod bu olaya yazılmalıdır.
Source parametresi üzerine bırakılan nesneyi ifade eder. X ve Y parametreleri ise sürüklenen elemanın bırakıldığı kordinatları verir.
DragOver(Source As Control, X As Single, Y As Single, State As Integer)
Taşıma esnasında hedef nesne üzerinden geçerken bu olay meydana gelir.
Source parametresi üzerine bırakılan nesneyi ifade eder. X ve Y parametreleri sürüklenen elemanın bırakıldığı kordinatları verir. State parametresi ise 3 farklı değer alabilir.
0: vbEnter; Taşınan nesne hedef üzerine giriş yaptı
1: vbLeave; Taşınan nesne hedef üzerinden ayrıldı
2: vbOver; Taşınan nesne hedef üzerinde geçiş yapıyor.
Formlarımıza Menü Ekleyelim
Bütün profosyonel Windows programlarında menüler bulunmaktadır. Visual Basic formlarımıza menü ekleyebilmemiz için bize imkan sağlar. Bir forma menü eklemek için Tools-Menü Editor komutunu veririz. Bu komut verildikten sonra karşımıza yandaki gibi Menü Editor penceresi gelir.
Formlarımıza menü eklerken ve menüleri düzenlerken yanda görülen pencereden faydalanacağız. Oluşturmak istediğimiz menünün başlığını Caption adlı bölüme gireriz. Name kısmına ise bu menü için bir ad yazarız. İlk menümüzü belirledikten sonra Next düğmesine basarız. Visual Basic Caption ve Name kutucuklarını bir sonraki menüyü ilave edebilmemiz için boşaltır. Yeni menü öğeleri yaratıldıkça, aşağıda bulunan liste kutusunda listelenirler. Alt menüleri oluşturmak için ise Next düğmesinin sol tarafında bulunan ok düğmelerini kullanırız. Var olan bir menünün silinmesi için liste kutusundan menüyü seçer ve Delete butonuna tıklarız. Yeni menüler ilave ederken ise Insert butonundan faydalanırız.
Microsoft Word’de Düzen menüsüne tıkladığımız zaman Kopyala için Ctrl + C, Kes için Ctrl + X, Yapıştır için Ctrl + V kısayol tuşları görülür. Visual Basic’de de bu tip menüler oluşturmak istediğimizde Menü Editor penceresindeki liste kutusundan bir menü seçtikten sonra Shotcut bölümünü kullanabiliriz.
Popup Menüler
Windows’ta sağ düğmeye bastığımızda çıkan menülere popup menüler adını veririz. Visual Basic’de hazırladığımız projelerde de popup menüler oluşturabiliriz. Popup menü tasarımı normal menü tasarımı gibi gerçekleşir. Sadece bu menünün visible özelliğine false değeri verilir ve açılması istenilen yerde PopupMenu yöntemi kullanılır.

PopupMenu MenüAdı,Flags, X, Y, Bold

MenüAdı; Menü Editörde tasarlanan menünün adı
Flags; X parametresinin nasıl kullanılacağını ve açılan menüde farenin hangi tuşunun click olayını gerçekleştireceğini belirler.
Flags parametresi aşağıdaki gibi kullanılır;
Flags=KoorX + Fare
KoorX aşağıdaki değerleri alır
0: Menü X kordinatının solunda yer alır
4: Menü X kordinatını ortalayacak
8: Menü X kordinatının sağında yer alır

Fare aşağıdaki değerleri alır
0: Sol fare tuşu ile menüden eleman seçilebilecek
2: Sağ fare tuşu ile menüden eleman seçilebilecek
Bold; Bu parametre ile menüdeki elemanlardan biri kalın yapılabilir


Kod:
Private Sub Text1_MouseDown(Button As Integer,Shift As Integer, X As Single, Y As Single)’Sağ fare düğmesine basıldı iseIf Button = 2 ThenPopupMenu mnuDuzen, 4, Text1.Left + X, Text1.Top + YEnd IfEnd Sub
Formlarla Çalışmak,
Hazırladığımız projelerde çoğu zaman kullanıcı ile iletişim kurabilmek için birden fazla forma ihtiyaç duyarız. Visual Basic bu konuda bize yardımcı olmakta, projelerimize birden fazla form eklememize imkan sağlamaktadır. Projeye eklenen her yeni forma Visual Basic bir isim vermektedir. Yeni bir proje başlattığımızda Visual Basic bir tane form oluşturmakta ve buna Form1 adını vermektedir. Daha sonradan bizim eklediğimiz formlar ise sırası ile Form2, Form3 gibi isimler alacaktır.
Bir projeye yeni bir form eklemek için Project menüsünü kullanabileceğimiz gibi Project Explorer penceresine sağ tıklayarak gelen menüden Add seçeneğini kullanarak da yeni bir form ekleyebiliriz. Bu komutlar verildikten sonra Visual Basic bize aşağıdaki gibi bir pencere sunacak.
Bu pencerede Visual Basic ile beraber gelen birçok hazır form şablonu bulunmaktadır. Eğer istersek bu şablonlardan birini seçerek projemize ilave edebilir veya Form seçeneğini kullanarak boş bir form ekleyebiliriz.
Projemize yeni bir form ekledikten sonra, eklenen yeni form adı Project Explorer penceresinde görülebilir. Projemizde birden fazla form varsa eğer, hangi formla çalışmak istiyorsak Project Explorer penceresinden formu seçip View Object butonuna basarız.
Eklediğimiz yeni formu projemize kaydetmek için File-Save Form komutunu verebiliriz. Karşımıza gelen pencereden formun bulunmasını istediğimiz klasör ve forma vermek istediğimiz ismi belirtiriz. Visual Basic formu .frm uzatısı ile kaydeder.
Visual Basic’de eğer bir forma ihtiyacımız kalmadı ise, o formu projemizden çıkarmak için File-Remove Form komutunu kullanırız. Böylece form projeden ve Project Explorer penceresinden çıkartılır.
Visual Basic başka bir projede kullandığımız bir formu üzerinde çalıştığımız projeye eklememize izin verir. Böylece tekrar tekrar aynı tip formları dizayn etmekle uğraşmak zorunda kalmayız. Add Form komutunu verdiğimizde gelen pencerede Existing sekmesini kullanarak istediğimiz .frm uzantılı dosyayı seçerek projemize ekleyebilriz.
Program Kodları ile Formları Yönetmek
Projelerimizde yeni bir formu yüklemek için aşağıdaki yöntem kullanılır.
Load FormAdı

Burada FormAdı yerine yüklemek istediğimiz formun adını yazmalıyız. Daha önceden yüklenmiş olan bir formu göstermek için ise aşağıdaki sözdizimi kullanılır.


Kod:
FormAdı.Show Mode
Mode parametresine 1 verilirse form kalıcı olacak, 0 verilirse kalıcı olmayacaktır. Eğer mode bildirilmezse Visual Basic varsayılan değeri olan 0’ı kullanacaktır. Kalıcı formlara örnek olarak ekrana gelen mesaj pencerelerini verebiliriz. O pencerede kapanmadan başka bir işlem yapamayız.
Bir formu henüz yüklemeden Show yöntemini kullanırsak Visual Basic önce formu yükleyecek yani load olayını gerçekleştirecek ardından ise formu gösterecektir.
Açık olan veya yüklenmiş olan bir formu kapatmak için ise aşağıdaki yöntemler kullanılır.
Unload FormAdı ‘Formu hafızadan kaldırır.
FormAdı.Hide ‘Formu gizli hale getirir. Form hala hafızada yer işgal eder.

Visual Basic’de birden fazla form ile çalışırken projeyi çalıştırdığımızda hangi formun ilk olarak çalışacağını belirlemek için Project –Project Properties komutunu kullanmalıyız. Bu komutu verdikten sonra karşımıza yukarıdaki gibi bir pencere gelecek. Gelen pencereden Startup Object adlı açılan liste kutusundan projenin hangi form ile açılacağını belirleyebiliriz.
MDI Formlar
Hazırlayacağımız projelerde genellikle birden fazla form kullanacağız. Bu formlardan birisi Ana Formumuz olacak, diğerleri ise bu form içerisinde çalışan Yavru Formlar olacaktır. Örneğin Microsoft Word, Microsoft Excel bu şekilde tasarlanmış uygulamalardır. Word ve Excel içerisinde birden fazla form açılmaktadır. Uyguluma simge durumunda küçültüğünde veya kapatıldığında içerisinde bulunan formlar da otamatik olarak kapanmaktadır. Visual Basic’de bu tip Formlara MDI From ve MDI Child Form adı verilmektedir.
Projemize bir MDI Form eklemek için Project-Add MDI Form komutunu veririz. Bir projede en fazla bir tane MDI Form olabilir. Projemizde bulunan diğer formları ise yavru form olarak tanımlamak için Properties penceresinden MDIChild özelliklerine True değerini atamamız gerekir. MDI Form aşağıdaki özellikler dışında diğer formlarla aynı işlevleri sağlarlar.
• Bütün yavru formlar ait oldukları MDI Form içerisinde görülürler.
• Bir yavru form simge durumunda küçültüğünde, görev çubuğunda değilde ait olduğu MDI Form içerisinde küçük bir başlık çubuğuna dönüşür.
• MDI Form simge durumunda küçültüğünde, yavru formlarda kendisi ile beraber simge durumunda küçülür ve hepsi görev çubuğunda tek bir düğme olarak gösterilirler.
• Bütün yavru formlarda bulunan menüler, MDI Formun menü çubuğunda görülür.
Visual Basic’de Çizim
Visual Basic’de çizim yapabilmek için Line, Circle, Pset yöntemlerini kullanırız. Bu yöntemler Form ve Printer için kullanılabilir. Form üzerine çizim yapılırken formun AutoRedraw özelliğini True yapmalıyız.
Visual Basic’de çizim yaparken kordinat sistemini anlamalıyız. Çizim yaparken X ve Y kordinatlarını kullanırız. Y kordinatının yukarıdan aşağı inerken artar ve başlangıç değeri 0’dır. X kordinatı ise soldan sağa giderken artar ve başlangıç değeri 0’dır. Formun sol üst köşesi kordinatları 0,0 dır.
Form üzerinde çizim yapılacak alan formun iç kısımlarıdır. Width ve Height özellikleri ise formun çerçeveler ve başlık çubuğu dahil olmak üzere genişlik ve yüksekliğini verir. Formun iç yükseklik ve genişliğini ise ScaleWidth ve ScaleHeight özelliklerini kullanarak öğrenebiliriz.
DrawWidth; Çizgi kalınlığını belirler.
Line Yönetimi
Line (X1,Y1) - (X2,Y2), renk;Line yöntemi form üzerine çizgi çizmek için kullanılır. X1 ve Y1 başlangıç, X2 ve Y2 bitiş noktasını belirler. Renk paramtresi seçimlidir. Eğer istenirse ForeColor özelliğine değer atayarakda renkli çizmler yapılabilir.


Kod:
Private Sub Form_Load()DrawWidth = 5For i = 0 To Form1.ScaleHeight Step Form1.ScaleHeight / 10Line (0, i)-(Form1.ScaleWidth, i), vbRedNextEnd Sub

[PySSyCaT]

Circle Yönetimi
Circle (MX,MY), R , renk; Circle yöntemi merkezi MX ve MY olan çemberi R yarıçapında verilen renkte çizer. FillStyle özelliği 0 yapıldıktan sonra ve FillColor özelliğini kullanılarak içleri renklendirilebilir.


Kod:
Private Sub Form_MouseDown(Button As Integer, Shift As Integer, X As Single, Y As Single)For i = 1 To 5Circle (X, Y), i * 100, vbRedNextEnd Sub
Kod:
Private Sub Form_MouseDown(Button As Integer, Shift As Integer, X As Single, Y As Single)FillStyle = oFillColor = Rnd * 16777216Circle (X, Y), 500End Sub
Pset Yönetimi
Pset(X,Y), renk; Pset yöntemi X ve Y olarak verilen kordinatlara bir nokta koyar.


Kod:
Private Sub Form_Load()Dim x, y, i, rr = ScaleHeight / 2While r > 0i = (i + 1) Mod 360r = r - 1 ’Yarıçağı sürekli azalty = ScaleHeight / 2 + r * Sin(i * 3.1415 / 180)x = ScaleWidth / 2 + r * Cos(i * 3.1415 / 180)PSet (x, y)WendEnd Sub
Yazıcı Kullanımı
Er yada geç projelerimizde yazıcıyı kullanmak zorunda kalacağız. Visual Basic ile yazıcıdan döküm alabilmek için Windows ortamında tanıtılmış bir yazıcıya ihtiyaç duyulur. Visual Basic yazıcı kullanımı için Printer nesnesini sunar. Printer nesnesinin önemli özellikler aşağıda verilmiştir;
Özellik Tanımı
• DeviceName Yazıcı ismi bu özellikle öğrenilebilir
• FontName Metinde kullanılacak yazı tipinin adını belirler
• FontSize Metinde kullanılacak yazı tipi boyutunu belirler
• FontBold Metinde kullanılacak yazı tipi biçeminin kalın olup olmaycağını belirler
• FontItalik Metinde kullanılacak yazı tipi biçeminin eğik olup olmaycağını belirler
• Page Basılmakta olan sayfa numarasını belirler
• CurrentX Yazdırma işlemine sayfanın üstünden ne kadar boşluk bırakılarak başlanacağını belirler.
• CurrentY Yazdırma işlemine sayfanın sol tarafından ne kadar boşluk bırakılarak başlanacağını belirler.
• ColorMode Yazdırmanın renklimi siyah beyazmı olacağını belirler.
• Copies Alınacak kopya sayısı belirlenir.
• Orientation Sayfanın yataymı, dikeymi kullanılacağını belirler
• Papersize Sayfa boyutunu belirler.

Yöntem Tanımı
• Print Belirlenen metnin yazıcıdan çıkmasını sağlar.
• Circle, Line, Pset Yazıcıda çizi yapmayı sağlar
• NewPage Baskı işlemine yeni bir sayfadan devam edileceğini belirler
• EndDoc Baskı işleminin bittiğini belirler
• KillDoc Sürmekte olan baskı işlemini sona erdirir.

Visual Basic’de kullanılan varsayılan ölçü birimi Twip’dir. Bir Twip 1/1440 inç’e tekabül etmektedir. Buna göre A4 ebatındaki bir kağıtın boyutları Twip cinsinden 11909 X 16834’dür.


Kod:
Printer.CurrentY = 300Printer.CurrentX = 400Printer.FontName = "Times New Roman"Printer.Font.Size = 16Printer.Font.Bold = TruePrinter.Print "Brain Bilişim Akademisi "Printer.EndDoc
Yukarıda kod ile üstten ve yandan ne kadar boşluk bırakılacağını belirledikten sonra yazı tipini ve biçemini belirledik. Ardından Printer.Print yazdırmak istediğimiz metni belirledik. Son olarak da Printer.EndDoc komutunu vererek yazdırma işinin son bulduğunu belirledik.
Circle, PSet gibi işlevler Printer nesnesiyle kullanılabilmektedir. Bu yöntemler kullanılarak sayfalarımıza şekillerde çizdirebiliriz.
Yordamlar ve Fonksiyonlar
Visual Basic’de sık sık tekrarlanan kodlar yazmak yerine yordam ve fonksiyonlar oluşturulabilir. Oluşturulan bu yordam veya fonksiyonlar program içerisinde istenilen yerden ismi kullanılarak çağrılabilir. Bu sayede tekrar eden kodlar yazmaktan kurtulabiliriz. Eğer oluturduğumuz yordam geriye bir değer gönderiyorsa fonksiyon adını veririz.
Procedure (Yordam)
Projelerimizde şimdiye dek hep nesnelere ait olaylar üzerine kodlar yazdık. Eğer proje içerisinde birçok kez tekrarlanan kodlar varsa sürekli olarak aynı kodları yazmak yerine bu işlemleri gerçekleştiren yordam’lar yazarız. Visual Basic’de yazılan bir yodamı sadece yordam adı belirterek çağırabiliriz.
Visual Basic’de yeni bir yordam oluşturmak için Tool-Add Procedure komutunu veririz. Bu komut verildikten sonra yandaki gibi bir pencere ile karşılaşırız. Name kutucuğuna yordama vermek istediğimiz adı yazarız. Type bölümünden tür seçeriz. Yordamlar için Sub Fonksiyonlar için ise Function seçilir. Scope bölümünden ise Public işaretlenir. Tüm bu işlemler yapıldktan sonra Visual Basic formumuzun General Declarations bölümünde belirlediğimiz isimde bir yordam oluşturur. Eğer bu yordamın paramtre almasını istiyorsak parantezler içerisine değişkenler tanımlanır.
Yukarıda tanımlanmış bir yordam örneği var. Command1 nesnesinin Click olayı gerçekleştiğinde yordam çalışıyor.
Function (Fonksiyon)
Fonksiyonların oluşturulması ve kullanılması tıpkı yordamlara benzer. Fonksiyonlar yordamlardan farklı olarak geriye bir değr gönderirler.
Bir fonksiyon oluşturmak için Tool-Add Procedure komutunu veririz. Name kutucuğuna fonksiyona vermek istediğimiz adı yazarız ve Function seçeneğini işaretleriz. Fonksiyonun sadece form üzerinde çalışmasını istiyorsak Private Bütün Projede çalışmasını istiyorsak Public işaretlenmelidir. Tüm bu işlemler yapıldktan sonra Visual Basic formumuzun General Declarations bölümünde bir fonksiyon oluşturur. Eğer bu fonksiyona paramtre vermek istiyorsak parantezler içerisine değişkenler tanımlanır. Parantez sonrasında ise fonksiyonun geriye döndüreceği veri tipini belirlememiz gerekir.
Yukarıda tanımlanmış bir fonksiyon örneği var. Command1 nesnesinin Click olayı gerçekleştiğinde fonksiyon çalışıyor.
Diziler
Aynı tür bilgileri bellekte tutmak için kullanabileceğimiz listelere dizi adı verilir. Dizi kullanmanın avantajı, aynı tür bilgileri bir listede tutarak daha hızlı işlem yapılabilmesidir. Visual Basic’de dizi şu şekildedir

Örnek

Kod:
Private Sub Form_Load()Dim Ad(2) As StringAd(0) = "Ali"Ad(1) = "Ahmet"Ad(2) = "Ebru"End Sub
Option Base
Eğer diziyi 0’dan değilde 1’den itibaren başlatmak istersek diziyi tanımlamadan önce Option Base 1 satırını eklemeliyiz.
Statik Diziler
Bu tip dizilerde kullanılacak yer sayısı sabittir. Bu tip diziler sadece tanımlandıkları modül içersinde kullanılabilirler. Statik dizi şu şekilde tanımlanabilir


Kod:
Dim dizi_adı(sayi) As Veri_Tipi
Tüm proje içinde kullanılacak bir dizi tanımlanmak isterse standart modülün General Declarations bölümünde yukarıdaki şekildeki gibi tanımlanmalıdır.
Örnek

Kod:
Option Base 1Dim a(5) As IntegerPrivate Sub Form_Load()a(1) = 10a(2) = 20End Sub Private Sub Command1_Click()Text1.Text = a(1) + a(2)End Sub
Bu örnekte görüldüğü gibi projenin General Declarations kısmında a(5) dizisi tanımlanıyor. Bu dzi tanımlanmadan önce dizi indislerinin 1 den itibaren başlıyacagını belirten Option Base1 satırı koda dahil edilmiştir. Form1 yüklendiğinde bu dizinin ilk elemanınna 10 sayısı ikinci elemanına 20 sayısı atanıyor. Eğer kullanıcı Command1 isimli butona tıklarsa dizinin ilk ve ikinci elemanları toplanarak Form üzerinde Text1 adlı nesnenin Text özelliğine atanıyor. Yani TextBox’ın bu sayıların toplamını göstermesi sağlanıyor.
Dinamik Diziler
Bu tip dizilerde kullanılacak yer sayısında bir sınırlama yoktur. Bu tip diziler ilk başta aşagıdaki şekildeki gibi bir tanımlamaya ihtiyaç duyarlar


Kod:
Dim dizi_adı( ) As Veri_Tipi
Daha sonra bu dizi kullanılacak iken indis sayısını belirtmek gerekir bunun içinde aşagıdaki gibi bir tanımlama yapılmalıdır.


Kod:
ReDim dizi_adı(boyut ) As Veri_Tipi
Artık bu veri dizisini projemiz içinde kullanabiliriz.
Örnek

Kod:
Option Base 1Private Sub Form_Load()Dim s() As StringEnd Sub Private Sub Command1_Click()ReDim s(10) As Strings(1) = "Selam "s(2) = "Ayşe"Text1.Text = s(1) + s(2)End Sub
Bu dizi tanımlanmadan önce dizi indislerinin 1’den itibaren başlıyacagını belirten Option Base1 satırı koda dahil edilmiştir. Form1 yüklendiginde s adlı bir dinamik dizi tanımlanmaktadır. Kullanıcı Command1 isimli butuna tıkladığında, ReDim anahtar sözcüğü ile s dizisinin boyutu belirlenir. Bu dizinin ilk elemanınna "Selam " değeri ikinci elemanına "Ayşe" değeri atanıyor. Dizinin ilk ve ikinci elemanları birleştirilerek Form üzerinde Text1 adlı nesnenin Text özelligine atanıyor. Yani TextBox’ın bu değerlerin toplamını göstermesi sağlanıyor.


Kod:
Dim Ad As String * 20
ClipBoard
Windows işletim sistemi Kopyala-Yapıştır ve Kes-Yapıştır yöntemini kullanırken ClipBoard nesnesinden faydalanır. Visual Basic’de ClipBoard’u nesnesini kullanabilmemiz için birkaç yöntem sunar.
Clear
ClipBoard nesnesinin içeriğini temizler.
SetText
ClipBoard nesnesinin içerisine gidecek yazıyı belirler. Kopyalama işlemlerinde kullanılır.
GetText
ClipBoard nesnesinin içerisindeki yazıyının alınacağını belirler. Yapıştır işlemlerinde kullanılır.
SetData
ClipBoard nesnesinin içerisine gidecek resini belirler. Kopyalama işlemlerinde kullanılır.
GetData
ClipBoard nesnesinin içerisindeki resmin alınacağını belirler. Yapıştır işlemlerinde kullanılır.
Visual Basic’de Clipboard nesnesini kullanarak kes, kopyala ve yapıştır işlemlerini gerçekleştiren yeni bir proje tasarlayalım. İlk önce yeni bir proje başlatalım. Projenin formuna bir TextBox nesnesi yerleştirip Text özelliğindeki değeri boşaltalım, Left ve Top özelliklerinede 0 değerini verelim. Bu sayede formun sol üst köşesinde içi boş bir TextBox nesnesi oluşturmuş olduk. Ardından Menü editörü açarak yanda görüldüğü gibi menüleri ekleyelim. Formumuzu tasarladıktan sonra kes, kopyala ve yapıştır işlemlerini gerçekleştirecek kodları Code Editörü açarak aşağıdaki gibi girelim. Eğer istenirse yeni menüler ilave ederek kullanıcının yazı biçemlerini değiştirmesinide sağlayabilirsiniz.


Kod:
Private Sub Form_Load()Text1.Text = ""Text1.Left = 0Text1.Top = 0Text1.Width = Form1.ScaleWidthText1.Height = Form1.ScaleHeightEnd Sub Private Sub Form_Resize()Text1.Width = Form1.ScaleWidthText1.Height = Form1.ScaleHeightEnd Sub Private Sub mnuCikis_Click()EndEnd Sub Private Sub mnuDuzen_Click()If Text1.SelLength = 0 ThenmnuKes.Enabled = FalsemnuKopyala.Enabled = FalseElsemnuKes.Enabled = TruemnuKopyala.Enabled = TrueEnd IfEnd Sub Private Sub mnuKes_Click()Clipboard.ClearClipboard.SetText Text1.SelTextText1.SelText = ""End Sub Private Sub mnuKopyala_Click()Clipboard.ClearClipboard.SetText Text1.SelTextEnd Sub Private Sub mnuSecim_Click()Dim Mesaj As StringDim KarakterSayisi As IntegerKarakterSayisi = Text1.SelLengthMesaj = "Seçili karakter sayısı : "Mesaj = Mesaj & Str(KarakterSayisi)MsgBox MesajEnd Sub Private Sub mnuYapistir_Click()Text1.SelText = Clipboard.GetTextEnd Sub