İlk Kar Tanesi Düsdüqünde Erzuruma

[Xie]

Yılın yedi ayını karlar altında geçiren Erzurum, iki bin metre yüksekte kurulu, bulutlara arkadaşlık eden bir kent. Sonbahar, sarı bavullarını dökülmüş yapraklarla doldurup Erzurum’u terk ettiğinde, kış hiç zaman yitirmez. İlk kar tanesi Erzurum’a düştüğünde, Anadolu’nun birçok yeri güneşle yüz yüzedir. Oysa Palandöken, kar yükünü çoktan tutmuş, dağın gerçek sakinleri yuvalarına çekilmiş, karlar erimeye başlayana kadar sürecek olan uykularına dalmışlardır.

İlk kar tanesi Erzurum Çarşısı’na düştüğünde, kürekler kapı arkalarında çoktan hazırdır. Erzurumlular, “Yedi dağa, bir bağa…” derler ya; işte yedi kez Palandöken’e yağan karın, sekizincisi kente inmiştir. Cağ kebabı ustası, ocağın başında, dışardaki soğuktan uzak, hazırladığı ete, kömür ateşi üzerinde bir tur daha attırır. Yağmaya başlayan karı camdan gören yolcular, yakut renkli, demli çaylarından son bir yudum alır, “Haydi bismillah!” deyip yola koyulurlar. Erzurumluların çay içişi, kente ilk kez gelen birinin garibine gider. Dadaşlar, çayı kıtlatarak içerler! Buz sertliğindeki şekerden bir parça ısırır; üstüne, çaydan bir yudum alırlar. Sonra yine şeker kıtlatır, yine çayı yudumlarlar.

Erzurumlular karakışa, dağlara kafa tutarlar. Onların yaşama inadı ve özgürlük mücadelesi, Doğu’nun gururlarından biridir. Mustafa Kemal ve arkadaşlarının 23 Temmuz- 5 Ağustos 1919’da yaptıkları Erzurum Kongresi, Kurtuluş Savaşı’nın temel basamaklarından biri olurken, Nene Hatun’un ve 27 Ekim 1878’de Ruslara karşı bir zafer yaratmış olan Aziziye Tabyası’nın anısı da, bu kenttedir. Atatürk Evi, Kongre Binası, Lala Mustafa Paşa Camii, Ulu Cami, Kale ve Arkeoloji Müzesi, kentin geçmişini anlamamıza yardımcı olan tarihi yapılardır.



ERZURUM’UN SICACIK KIŞ GECELERİ
İlk kar tanesi, Taşhan diye de anılan Rüstem Paşa Medresesi’nin avlusuna düştüğünde, kara kehribardan ve oltu taşından yapılmış eşyaların bulunduğu dükkânların camları buğulanır. Taşhan, bundan iki yüz yıl öncesine kadar, deve kervanlarının mal aldığı ve indirdiği önemli yapılardan biriydi. Her yıl, yollarda yorgunluktan düşmeyip Erzurum’a varan kırk bini aşkın deve, İpek Yolu ticaretinin bereketini de kente taşırdı. Halk da, Erzurum’a gelenlerin, karda kayıp düşmezlerse, kente yeniden geleceklerine inanır. Bilirler ki, kar, Erzurum’a az buz değil, devrilen dağlar gibi yağar. Çeşmelerden akan sular, bıyıklar, çamaşırlar donar. Köşebaşlarında kestaneciler belirir. Geceleri duvarlara asılı sazlar indirilir, lapa lapa kar yağan kente hep birlikte söylenen türküler de yağar. Nineler, torunları için belleklerinden masallarını, kendileri için ise dolaplarından ehramlarını çıkarırlar. Yeni gelinler, mutfaklarda, mercimekli bulgur pilavı pişirir, şalgam dolması, ayran aşı, çiriş yaparlar. Atatürk Üniversitesi’nin öğrencileri için, sınav zamanı yaklaşmaktadır; bu yüzden dışarıda tipi varken, yurt odalarının ve öğrenci evlerinin ışıkları, kaloriferlerle sobalar gibi, sabaha kadar yanar.

İlk kar tanesi Üç Kümbetler’in üzerine düştüğünde, Tepsi Minare de denilen Saat Kulesi’ne tırmanıp Erzurum’a tepeden bakar çocuklar. Biraz ötede, rüzgârla çoğalan kar, Yakutiye Medresesi’nin girişindeki aslan ve kartal kabartmalarını beyaz bir örtüyle kapatmaya başlar. Türk İslam Eserleri ve Etnografya Müzesi olarak da kullanılan yapı, Anadolu’daki kapalı avlulu medreselerin son örneklerinden birisidir.



PALANDÖKEN, KAYAKÇILARIN GÖZBEBEĞİ
Erzurum merkezinin çevresinde görülmesi gereken çok yer var. Palandöken, ünlü ‘toz kar’ı ile kayakçıların gözbebeği. Uçaktan inenler, yarım saat sonra pistlerden birinde kaymaya başlarlar, çünkü Erzurum’la Palandöken’in arası 5 km’dir. Ejder Pisti’nin uzunluğu 7200 metre olmasına karşın, diğer pistlerle birlikte değişik zorluk derecelerinde 20 km’lik bir pist toplamına sahiptir Palandöken. Kasım ve mayıs ayları arasındaki uzun kayak mevsiminde, çoğu zaman dağda iki üç metre kar olur. Mart ayında yapılan Kar Festivali, kayak gösterilerinin ve kış eğlencelerinin dorukta yaşandığı zamandır.

“Erzurum-Artvin yolu, Türkiye’nin en güzel yollarından birisidir” demek, hiç de yanlış olmaz. Tortum, çağlayanı ve gölü ile ünlüdür. Özellikle ilkbaharda, çağlayanın canlanışı ve derelerin taşıdığı çamurlu suların gölün yeşiline karışırken yarattığı görüntü görenleri etkiler. Tortum’u geçtikten sonra, yoldan çıkıp Narman yönüne döner ve 38 km giderseniz, önce Narman’a, sonra kızıl renkli peribacalarının bulunduğu kanyona varırsınız. Tortum Çağlayanı’na varmadan önce, iki köyde iki Gürcü kilisesi sizi bekler. Biri, Bağbaşı Köyü’ndeki Hahuli ya da Haho Kilisesi; diğeri de Çamlıyamaç Köyü’ndeki Öşkvank Kilisesi’dir. İkinci köy, Kapadokya’yı andıran bir doğal oluşumun içine kuruludur. Baharda, içinden geçen derenin kıyısındaki kavak ağaçları yeşillenip ahşap evlerin kahverengisine yanaşınca, ortaya şiirsel görüntüler çıkar. Karadeniz’e yakın olduğu için bu bölgede kış, Erzurum’un merkezindeki kadar sert geçmez.

Oysa şimdi Erzurum’a ilk kar tanesi düştükten sonra, sokağa çıkıyorum. Ayaz yaman… Birkaç saat önce, Ulu Cami’nin arkasındaki Erzurum Evleri’nde çorbamı kaşıklarken duvara asılı hediklere bakıyordum. Çifte Minareli Medrese’nin önünde başımı kaldırıp, Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubad’ın kızı Hüdavend Hatun’un yaptırdığı söylenen yapının ikiz minarelerine doğru bakıyorum. Yüzüm kar kristalleriyle kaplanıyor. Birden, bir ses duyuyorum: “Minarelerin nesine bakıyorsun?” Kasketli bir adam, yanımda durmuş, gözlerimi çevirdiğim yere doğru bakıyor. Paltosu beyaza kesmiş. Şaka yollu yanıtlıyorum: “Acaba ilk kar tanesi soldaki minareye mi düştü, yoksa sağdakine mi? Bunu anlamak için bakıyorum onlara!” Gülümsüyor, parmağının ucuyla soldaki minareyi işaret ederek, “Boşuna kafa yorma!” diyor, “Ben sana söyleyeyim, geçen yıl şu minareye düşmüştü ilk kar tanesi, bu yıl da öbürüne düşmüştür. Bir yıl ona, bir yıl buna düşer çünkü. Erzurum’un karı, ayakta durabilenin, yıkılmayanın hakkını yemez.”

[tantana]

Erzurummm :) Adanadan soNra en sevdiim şehiRdir erZurum =)) emeğine saqLık

[Can_]

Erzurum Atatürk Caddesi Unutamadıgım Bir yer :)) Okul Gezisinde Mavi gözlere Dalmıstım ERZURUM :)

[tantana]

Erzurum paLandöken çok güzel bir yer.. orayıda görmüşsündür inşallah ?

[Can_]

Hayır Ne yazıkki Göremedım 10 suren bır gezıydı mardin erzurum ters yol güzargahları vardı Universitedeki Ögretim üyelerinin bilgileri ALındı ve aynı gün icinde geri Dönüş BaşLadı

[tantana]

hmm üzüldüm bak.. görmeni isterdim..

[Can_]

Allah Büyüktür Bir Gün Görürüz İnşallah :)

[tantana]

inşaLLah =))