ÖNEMLİ KONU:Bebeğinizin temizliği nasıl yapılmalı?

[Yayamaz Kayimca]

Bebeğinizin en önemli ihtiyaçlarından biri de banyodur. Hele de sevgi dolu sohbetlerle ve oyunlarla süslenmiş banyoları bebekler çok sever.Gerçi alışana kadar biraz zorluk çekersiniz ama daha sonra bu işten çok keyif alırsınız.
Bebeğiniz büyüdükçe yıkanma ve temizlenme gereksinimi artacak,biraz daha pasaklı olacaktır. Yemekleri kendi yemeye başladığında saçlarına sürecek ,altını temizlerken rahat durmayarak üstüne başına sürdürecek,kısacası temizlenmeye daha çok ihtiyaç duyacaktır. Bebeğinize küçük yaşlardan başlayarak banyoyu sevdirmeli , temiz olmaya teşvik etmelisiniz.
Doğum hanede bebek doğar doğmaz ağız temizliği yapılıp,göbek kordonu kesilince solunumu uyarmalı ve ısı kaybını önlemek için yumuşak sıcak ve steril havlu ile yavaş yavaş ovuşturularak kurulanır.Anneye gösterilip kısa bir süre kucağına alması sağlanarak bebek odasına alınır.Önceden ısıtılmış kuvözde çıplak olarak 15-20 dakika gözlendikten sonra problem yoksa akan suyla banyosu yaptırılıp göz ve göbek bakımı uygulanır. İlk günler evde veya hastanede göbek düşene kadar tecrübeli bir kişi tarafından su yutmamasına dikkat edilerek akan suyla banyo yaptırılır,zira küvet veya leğende ki su içinde yatan bebeğin göbeği ıslanıp yumuşar.Kuru tutulmaya dikkat edilmezse hem düşmesi gecikir hem de mikrop almaya sebep olabilir.Banyodan sonra yumuşak,kaynatılarak yıkanmış havluya kurulanan bebek göbeği antiseptik solüsyonla temizlenip etrafına kuru steril gaz bezi sarılıp sıcak ortamda bir süre açık kalması faydalı olur.(10 dakika kadar)Göbek düştükten sonraki gün banyo ertelenir.Takip eden günlerde mevsim,ev ve bebeğe ait şartlar göz önüne alınarak her gün banyo yaptırmakta fayda vardır.
Banyo yapılacak oda veya banyo odası önceden ısıtılır.27 derece uygun oda sıcaklığıdır.(25-30 derece).Cam ve kapılar kontrol edilir esinti olmamasına dikkat edilir.Bebeğin yıkanması,kurulanması ve giydirilmesi için için yeterince geniş alan olması gerekir.Leğene bir miktar ılık ve temiz su koyulur.(36-37 derece).Isı bir derece veya dirsek bölgesi suya batırılarak aşağı yukarı kontrol edilebilir.Suya yatırılan bebeğin boynunun altına hafifçe yükseltecek pamuklu çamaşır veya küçük bir havlu katlanarak koyulur.Bebeğin su içinde rahatça hareket etmesi ve ürpermesine yol açacak suyun sıcak veya soğuk olmamasına dikkat etmelidir.
BEBEĞİ YIKARKEN DİKKAT ETMENİZ GEREKEN ŞEYLER :
• Bebeğiniz 6 aylık olana dek göz, kulak ve yüzü için kaynatılıp ılıtılmış su kullanın.Kaynatma bakterileri öldürür.
• Bebeğinizin,burnunu ya da kulaklarını temizlerken temiz bir pamuk kullanın ve yalnızca görebildiğiniz yerleri temizleyin.
• Bebeğinizi banyoda hiç bir zaman yalnız bırakmayın.Bebek çok az suda bile boğulabilir.
• Bebeğiniz oturur durumda olsa bile sırtından tutarak destekleyin.
• Su sıcaklığını dirseğinizle kontrol edin.
İlk günler anneye yardım edecek tecrübeli ,sakin anneanne,babaanne veya başka bir yardımcı annenin işini kolaylaştıracaktır.
Yüksek sesle konuşmak,çok acele etmek,yıkama esnasında canı yanacak kadar ovuşturmak,sıcak veya soğuk su bebeğin banyodan korkmamasına sebep olur.
Banyo hazırlığı ve banyo sırasında veya giydirirken telaş etmeden alçak ve yumuşak bir sesle konuşarak muamele etmeli.İleriki günlerde bebeğin rahat ettiği su sıcaklığı hususunda duyarlı olmaya çalışarak ona göre davranmak bebek için banyonun keyifli olmasını sağlayacaktır.
Bebeklerin erken dönemden itibaren rahat ettikleri ısı farklı olabilir.Kimi bebek 35.5-36 derece ısıdaki suda rahat ederken kimisi için 37-37.5 derece su hazırlamak gerekebilir
Bazı bebekler çıplak çok rahat ettikleri halde bazıları soyununca ağlamaya başlarlar.Bu durum fark edilince soyundurma esnasında üzerine pamuklu bir örtü koyulabilir.
Banyo suyunun temiz içme suyu veya kaynatılıp soğutulmuş musluk suyu olmasında fayda vardır.Ne kadar dikkat edilirse edilsin bebeğin su yutma ihtimali vardır.Temiz olmayan suyu yutan bebekte barsak enfeksiyonu meydana gelebilir.
Banyoda beyaz sabun veya hipoallerjenik bebek sabunları az miktarda kullanılır.Yumuşak bir tülbent sabunlanıp kat yerleri,sırtı,göğsü,el ve ayakları ovuşturularak yıkanır.Boynu ve ensesi sırtüstü yatarken yıkanır.Arada daha önceden hazırlanmış durulama suyundan bebeğin vücuduna dikkatle dökerek üşümesi önlenir.Bebek göğsüne baskı yapmadan koltuk altlarından tutularak yüzükoyun duruma getirilerek başı ve yüzü yıkanır.Baş ve yüz yıkanırken bebekler pek hoşlanmazlar ve ağlamaya ve aniden su dökerek irkilmesine mani olmak gerekir.İrkilmesine mani olmak gerekir.İrkilme esnasında burun ve ağızdan östaki borusu vasıtası ile orta kulağa su damlacıkları ulaşabilir ve ortakulak iltihabı meydana gelebilir.
Doktor tarafından uyarılmadıkça bebeğin kulağını tıkamaya lüzum yoktur.Dış kulak yolundan kulağa su kaçmaz.Ağız ve buruna su girmediği takdirde suyun içinde rahatça yatırılabilir.
Başının yıkanması bitirilen bebek baş,vücut,kol ve bacaklar temiz su dökülerek durulanır.Temiz ve sıcak bir havluya sarılarak kurulanır.
Banyo ilk zamanlar bebek ve anne için oldukça yorucudur.Kat yerleri kurulanmış olan bebek bezlenerek başka bir kuru havluya sarılarak dinlenmeye bırakılabilir.Veya dikkatle üşütmeden giydirilebilir.
Göz çukurları ve kulak kıvrımları,dışkulak yolu,kulak arkası işaret parmağına sarılan temiz bir tülbentle silinir,saçları yumuşak bir tarakla taranır,beslenerek uyumaya geçmesi sağlanır.
Banyo sabah saatleri 10:00-12:00 arası olabilir.Ancak çok ağlayan bebekler saat 19:00-20:00 arasında yıkanarak gece rahat uyuması sağlanabilir.
Banyolara babanın da yardım etmesi aile içinde mutluluk kaynağı olabilir.Zira aile fertleri bakımına katkıda bulunduğu minik bebeğe daha çabuk bağlanıp daha çok sevecektir.Güzel geçirilen bir zamanı paylaşmak bakımından da önemlidir.
Banyodan sonra kat yerlerine bebek kremleri,bebe yağı veya az miktarda zeytinyağı sürülebilir.
İlk iki ay her gün yıkamak faydalı olur.Daha sonra evin şartlarına,mevsime ve bebeğin durumuna göre haftada iki kez banyo yaptırılabilir.
Her kaka yaptığında belden aşağısı yıkanması faydalı olacaktır.Kız bebeklerde önden arkaya doğru yıkamaya dikkat etmeli.
Eli alışkın olan şahıs akan temiz musluk suyu ile de yıkayabilir ancak başının yıkanması esnasında su yutturmamaya ve kaynamış ılıtılmış suyla yapılmaya dikkat edilmesi faydalı olacaktır.
Bebek oturur duruma gelip su yutmamayı öğrenene kadar banyo suyunun temiz içme suyu olması faydalı olur.
Anne veya babanın kucağında da yıkanabilir durulandıktan sonra bir diğer şahsın havluya alarak bakımını yapması mümkün olabilir.
Onbeş günde bir tırnak kesilmesi,el tırnaklarının yuvarlak,ayak tırnaklarının düz şekilde nazikçe kesilmesi ve tırnak diplerinin antiseptik solüsyonla silinmesi gereklidir.
Besin hijyeni
Besin hijyeni bebekler için önemlidir. Temel gıda hijyeni kurallarını kendiniz için uyguluyorsanız sorun yok ancak bu konuda gevşek davranıyorsanız unutmayın; sizde sadece hafif bir karın ağrısı yapan bir yiyecek bebeğinizin kusmasına, ishal olmasına ve hatta şiddetli su kaybına neden olabilir. Kullanacağınız temel hijyen kuralları ise çok basit :

. Çiğ et, kümes hayvanları, balık ve yumurtaları tutmadan önce ve tuttuktan sonra mutlaka ellerinizi yıkayın,
. Et ve sebzeleri kesinlikle aynı tahta üzerinde doğramayın,
. Meyve ve sebzeleri çok iyi yıkayın. Her ne kadar vitamininin kabuğunda olduğunu düşünseniz de, yetiştirme aşamasında kullanılan kimyasal maddeleri tamamen ortadan kaldırmak için tek yol meyvelerin kabuklarını soyarak yedirmektir. Yedirdiğiniz meyvelerin organik olduğundan emin olmadıkça bu basit kuralı uygulayın,
. Bebeğinizi beslemeden önce ellerinizi yıkamayı ihmal etmeyin

[Yayamaz Kayimca]

Yenidoğan banyosu

Yeni doğan bebeğin herhangi bir sağlık sorunu yoksa ve bulunduğu ortamın düzeni sağlanmış ise banyo yaptırılmasında herhangi bir sakınca yoktur. Aşağıda maddeler halinde anlatılan banyo tekniği, bebeğinizin göbeği düşünceye kadar, yani ilk bir hafta on gün uygulayacağınız tekniktir.

• Göbek düşene kadar ve sonraki 2-3 gün bebeğinizi akan suyun altında yıkamanız önemli. Böylece su vücudundan akıp gideceği için göbeğin kirli su ile temasını ve enfeksiyon riskini azaltmış olursunuz.

• Eğer hava şartları ve evinizin sıcaklığı uygun ise bebeğinizi her gün banyo yaptırmanızı tavsiye ediyoruz. Çünkü banyo, bebeğinizin rahatlaması ve gelişimi açısından önemli. Ancak şartlar uygun değil ise banyoyu gün aşırı yaptırmanız da yeterli olur.

• Bebeğinizin banyosunu yaptıracağınız ortamın ve kullanacağınız malzemelerin temiz ve sadece ona ait olmasına özen göstermelisiniz.

• İlk banyolar için kaynatılıp ılıtılmış su kullanmanız, yine enfeksiyonu önlemek açısından önemli

• Bebeğinizin banyosunu yaptıracağınız ortamın ısısını 24-25 C ye kadar arttırabilirsiniz, ancak banyosu dışında bulunduğu ortamın ısısının 20-22 C olması yeterli. Banyo bittikten ve bebeğinizi giydirdikten sonra ortamın ısısını normale düşürebilirsiniz

• Bebeğinizin banyosunu emzirmeden önce,karnı açken yaptırmalısınız. Karnı toksa, tutuş pozisyonunuza bağlı olarak kusabilir.

• Banyo için genelde akşam saatlerini tercih etmelisiniz. Böylece bebeğiniz geceyi daha sakin ve uyuyarak geçirir, siz de dinlenmek için vakit bulmuş olursunuz. Ayrıca gece gaz sancılarını gidermek ve bebeğinizi rahatlatmak için banyo çok yararlı olacaktır.

• Bebeğiniz için kullanacağınız suyun sıcaklığı vücut ısısı ile aynı, yani 36.5-37 C olmalıdır. Bebeklerin cildi çok hassas ve ince olduğu için, daha yüksek sıcaklıklar yanıklara sebep olabilir. Bu nedenle suyun sıcaklığından emin olmak için su termometresi kullanmanız daha güvenli olur.

• Bebeğinizi sol elinizin üzerine yüz üstü pozisyonunda yatırın. Baş parmağınız sol koltuk altında, işaret parmağınız boynun hemen altında omuzlarını destekleyecek şekilde, orta, yüzük ve küçük parmağınız ise sağ kolunu kavrayacak şekilde koltuk altında olmalıdır. Bebeğin başı ve bacakları elinizin üzerinden aşağıya doğru sarkmalıdır. Ancak, kayıp düşmesini önlemek için bebeğinizin ayakları ile küvet arasında çok az mesafe olmalı. Bu pozisyonda özellikle başın aşağıya doğru duruşu önemli. Böylece bebeğinizin başını yıkarken suyun kulaklarına, ağzına ya da burnuna kaçmasını önlemiş olursunuz.

• Uygun pozisyon sağladıktan sonra, seri ancak telaşsız hareketlerle bebeğinizin vücudunu ıslatın ve bebekler için uygun olan herhangi bir bebek şampuanını vücuduna az miktarda dökerek köpürtün. Serbest olan elinizle sırtını kollarını bacaklarını, ayaklarını, karnını ve göğsünü bebeğinizi kavradığınız elinizi çekmeden yavaşça ovarak yıkayın. Sonra ensesinden aşağıya doğru bolca su dökerek cildini durulayın. Bu işlemi bir kez yapmanız yeterli.

• Daha sonra başının tam üstünden su dökün ve saçını şampuanlayarak köpürtün. Parmak uçlarınızla hafifçe ovarak yıkayın ve daha sonra yine başını tam üstünden bolca su dökerek iyice durulayın.

• Bebeğinizin cildi kuruysa son durulama suyundan önce bir kabın içine göz kararıyla koyup sulandırdığınız bebek yağını, tüm vücuduna dökün ve sonra sadece su dökerek fazla yağı cildinden akıtın.

• Banyo bittikten sonra bebeğinizi önceden ısıttığınız havlunun üzerine yan yatırın ve havlu ile sarın.

• Öncelikle bebeğinizin başından başlayarak (bebekler en çok başlarından ısı kaybederler), tüm vücudunu çok sert olmayan hareketlerle yukarıdan aşağıya doğru ve özellikle deri kıvrımları ve eklem yerleri nemli kalmayacak şekilde seri olarak kurulayın.

• Daha sonra bebeğinizi hava şartlarına ve evinizin ısısına uygun olarak çok kalın olmamak kaydıyla giydirin. Banyo sonrası başına mutlaka yumuşak penye bir başlık takmanız yararlı olur.

• Göbek düştükten 2-3 gün sonra ise bebeğinizi bir küvet içine ya da file üzerine yatırarak banyo yaptırabilirsiniz. Göbek düştükten sonra banyo zamanı daha eğlenceli hale geliyor. Artık bebeğinizi küvetinde, onun da su ve köpükle oynamasına izin vererek yıkayabilirsiniz.

• Eğer bebek küveti veya file yerine kendi banyonuzda yıkamayı tercih ediyorsanız bebeğinizin kaymasını önlemek için mutlaka bir banyo plastiği kullanın.

• Bebeğinizi banyo veya küvetin içinde bir saniye bile yalnız bırakmayın. Eğer unuttuğunuz bir şey varsa, bebeğinizi banyodan çıkartıp bir havluya sarın ve eksiğinizi ancak bundan sonra tamamlayın.

• Küvete biraz su doldurup sıcaklığını kontrol ettikten sonra bebeğinizin önce ayaklarını, daha sonra bütün vücudunu suya sokun, ancak bir elinizle her zaman başını ve boynunu desteklemeyi unutmayın.

• Serbest elinizle bebeğinizi sabunlayıp yıkarken, bir yandan da kendini güvende hissetmesi için onunla konuşmayı ihmal etmeyin.
• Vücudunu duruladıktan sonra önce başını tuttuğunuz elinizin avucuna biraz şampuan dökün. Sonra başını diğer elinizle destekleyip, şampuanlı elinizle de saçlarını hafifçe yıkayın. Bebeğinizin fazla saçı yoksa durulama işlemini ıslak bir sünger yardımıyla da yapabilirsiniz. Saçı çoğaldığında ise bir kaba doldurduğunuz suyu dökerek, kulağına su kaçırmadan saçlarını durulayabilirsiniz.

• Banyo sonundaki işlemleri ise, yukarıda anlatılan şekilde uygulamaya devam edebilirsiniz.

• Her zaman sadece bebeklere özel şampuan ve sabunları kullanın. Yetişkin sabun ve şampuanları bebeğinizin gözlerini yakacağı gibi içinde bulunan kimyasallar onun narin cildi için de zararlıdır.

• Bebeğinizin yıkanacağı ve giyineceği mekanın ideal ısılarda olmasına dikkat edin. ( 24-25 C )

• Banyo öncesi gerekli tüm malzemeleri yanınıza aldığınızdan emin olun

• Küveti her zaman önce soğuk su ile doldurup, daha sonra ılınana kadar sıcak su ekleyin

• Muslukları sıkıca kapatın. Ufak bir su damlacığı bile bebeğinizin cildinde yanıklara sebep olabilir. Ayrıca bebeğiniz banyonun içindeyken kesinlikle sıcak su eklemeyin.