Cumhuriyet Dönemi Kadın Şairler

[Can_]

Cumhuriyetin Kadın Şairleri

Gülseli İnal
Sennur Sezer
Melisa Gürpınar
Didem Madak
İnci Okumuş
Bejan Matur
Lale Müldür

Gülseli İNAL (1947-)
İstanbul'da doğdu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji-Felsefe Bölümü'nü bitirdi.
Şiir Kitapları: Sulara Gönüllü Çağrı (1985) Lale Sesiydiler ve Yoktular (1987) Letoon (1989) Dans Natura (1991) Sif ve Gula (1992).
``Bir yanıyla doğayla mitolojiye uzanan varoluş sorunlarını araştıran bir yanıyla ise doğal insani tutkuların peşinde mistisizmde uç veren bağımsız bir şiir yazıyor.'' (Mehmet H. Doğan 1993)
Bir Şey Var Benden Öte
Bir şey var benden öte
incimsi düzlüğünde denizin
biri dans ediyor
tutkun ve savruk
başını arkaya atışındaki soyluluk
tanrı bakışı bu
soysuz köhne
kör lalelerlegecenin diplerine yapışan
bitiren
yeni bulunmuş maden
tıkanıyor kıyılar köpüklü dalgalarla
ona uçmak istediğimi söyleyin
kutsal varlıklara karşı
ayaklanacağımı da
sonsuz yüz değiştirimi ben
bir öncesinde tarihin
yeniden doğmak istediğimi
ne kılıklara geleceğimi
gündüz pencerelerine
ne otlar dikeceğimi bu ölümcül bahçelere
ne zehirli otlarla sevişeceğimi yeniden.

Sennur Sezer ( 1943)
1943 yılında Eskişehir'de doğdu. İstanbul Kız Lisesi'nden mezun oldu. Taşkızak Tersanesi'nde çalıştı. Varlık Yayınevi'nde redaktörlük yaptı. Gazetecilik yaptı. Çocuk kitapları yazdı.
ESERLERİ
Siir Kitaplari:
Gecekondu (1964) Yasak (1966) Direnç (1977) Sesimi Arıyorum (1982) Kimlik Kartı (Secme Siirler 1983) Bu Resimde Kimler Var (1986) Afis (1991).
"Çalisan bir genç kızın çevre ve koşullarla hesaplaşmaıi amacını güden şiirleri zamanla bir işçinin dünyayı yargılayışı ve bir kadının dünyasını yansıtan şiirlere dönüştü.'' (Sennur Sezer 1991)

Afiş Uçuk Seçik Şiirler...
BAŞKALARININ ESKİSİNİ GİYENİN ŞARKI
Satın alınmış düşleri bıkıp fırlattığınızda
Ardınıza bakmayın
Oradayım.
Ayışığında bir öpüşme düşü
Eskitilmiş bir kadife bluz sim işlemeli
Ve yenilenen balayı dantel askılı
Yaramaz işime... ben üşüyorum.
Sıcacık bir şey gereken
Düşlerime.
Yarım bırakılmış çorba
Geri çevrilmiş biftek ve "ihanet" yabancı bana
İnce topukları yaz takunyalarınızın.
Bana kalın yıkanmayan dayanıklı
Akrabalar kadar tanıdık bir şey gerek
Rengi de rengi de olmalı elbet
Yıpranmışlığımı örten.
Dokunduğumda çocukluğumu düşündüren
Gençliğim gibi sırrı açıklanmaz
Kumaşlar satılmaz çarşılarınızda.
Ağrılarıma göre tasarlanmadı giysilerinizin boyu.
Bir korkuyu tanırsınız yalnız.
yaşlanmak ve bırakılmak.
ben de çeşidi var
Ama bitişmiyor sizinkilerle
Sevgiden doğuyor çoğu.
Paramın yettiği bu tezgâhta
Satılan eksileriniz
Ellerim değdikçe soluk alıyor
Eskiyen siz misiniz?
Sennur Sezer

[Can_]

Melisa Gürpınar (d. 1941 İstanbul)
Çamlıca Kız Lisesi ve Beyoğlu Ticaret Liselerini bitirdikten sonra bir süre İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nde öğrenim gördü. Öğrenimini İstanbul Belediyesi Konservatuarı Tiyatro Bölümü'nde sürdürdü. 1964 yılında konservatuardan mezun olduktan sonra tiyatro öğrenimine 1965-1967 yılları arasında Londra'da devam etti. Aynı dönemde BBC Türkçe Servisi'nde kültür programları yaptı. İstanbul´da matbaa yöneticiliği dergi yönetmenliği yaptı. Amatör ve profesyonel birçok tiyatronun kurucu üyesi oldu. Sonraları ise tiyatroyla ilişkisini eleştirmen olarak sürdürdü.
İlk yazısı 1959 yılında Vatan Gazetesi'nde yayınlanan şairin ilk şiir kitabı "Umut Pembeleri" 1962 yılında yayımlandı. 1975 yılında "Yeni Bir Gün Şarkısı" adı altında üç şiir kitabını bir arada yayımladı. 1981'de "Geceyarısı Notları" 1983'te "Ara Beni Sevgilim Sözcüklerin" İçinde ve "Yalnızlık Mevsimi" 1985'te "Yaz Mektupları" adlı şiir kitapları yayımlandı.
1990'da yayımlanan "İstanbul'un Gözleri Mahmur" adlı şiirsel öyküleri Halil Kocagöz Şiir Ödülü'nü aldı. "Bir İstanbul Üçlemesi" olan bu çalışmanın ikinci parçası "Yeni Zaman Eski Hayat" adlı bir oyun olarak 1993'te basıldı ve o yıl sahneye konulup oyun yazarlığı dalında Avni Dilligil Ödülü'nü aldı.
1992'de "Çocukluğum ve Ölümüm" adlı şiir kitabıyla "Uçup Giden Kent" adlı çocuk romanı yayımlandı. 1997'de "Okul Arkadaşım" adlı gençlik romanı ve 1998'de "Salkımsöğütlerin Gölgesinde" adlı düzyazı şiir kitabıyla "Kitap Benim Kanadım" adlı çocuklar için yazılmış şiirsel bir anlatı kitabı da yayımlandı.
1999'da "Her Harf Bir Melek" adlı şiir kitabı yayımlanan şair 2003 yılında "Ada Şiirleri" adlı kitabıyla Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü'nü kazandı. Türkiye Yazarlar Sendikası ve PEN üyesi olan şair halen İstanbul'da yaşamakta
Gözyaşıyla Söner mi Yangın
gözyaşıyla söner mi yangın
ey ölüm
ben ne aptalım
okunur mu yolladığım mektup
tutuşmuş bir kalemle yazdığım
dağıldı oyuncak atımın boncukları
bütün çeşmeleri kurudu sokağımın
kapladı göğün yüzünü
kara bir örümceğin ağı
halden anlar mı acaba güneş
ama o hiç sokak çocuğu olmadı
uyumadı kaldırımda
farelerle yanyana
şair de olmadı hiç
beyaz ince bir dizeyle
bağlanmadı ay ışığına
bütün sayfaları uçtu hayatımın
sonunda mürekkebimle sulandı
ortanca saksıları
bir de sözlüğü olacaktı aşkın
sanırım eskiciye satıldı
ya kentim
daha yeni doğmuştu
acaba çingeneler mi çaldı ey ölüm
ben çok aptalım
arıyorum boş yere
kendi küllerime gömdüğüm ışığı

Didem Madak
1970 doğumlu. Lise eğitimini İzmir'de tamamladı. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Ruhunu ütüsüz ve buruşuk gezdirmeyi sevdiğinden hiçbir zaman yeterince "düzgün insan" olamadı.
Şiirleri Ludingirra Öküz ve Sombahar'da yayımlandı.
Asuman Kafaoğlu-Büke (1959 İstanbul) Eleştirmen
Türkiye'deki ilköğreniminin ardından babasının diplomatik görevle gittiği Cenevre-İsviçre'de College Calvin lisesinde orta öğretimini tamamladı. 1980-84 yılları arasında Amerika'da California State University Long Beach üniversitesinin Felsefe bölümünden mezun oldu. Türkiye'ye döndükten sonra ODTÜ'de yüksek lisansa başladı ve önce ODTÜ'de sonra da Boğaziçi Üniversitesi Felsefe bölümünde öğretim görevlisi olarak çalıştı.
İngilizce ve Fransızca'dan çeviriler yaptı. John Updike'ın "S." adlı romanının çevirisi 1992 yılında Yapı Kredi Yayınları tarafından basıldı. Vikram Seth'in "An Equal Music" ("Maggiore Dörtlüsü" 2000) adlı romanını Türkçeye çevirdi.
1996-2004 yıllarında düzenli olarak TRT İstanbul Radyosu - Radyo III için klasik müzik ve edebiyat programları hazırladı. Ayrıca 1996 yılında bir yıl boyunca "Mitoloji ve Müzik" adlı bir programı Açık Radyo için hazırlayıp sunmuştur.
2002-2003 yıllarında dört sömestr boyunca İstanbul Üniversitesi Dramaturji bölümünde "Platon'dan Günümüze Estetik Kuram" dersleri vermiştir. 2003-2004 ders yılında Bilgi Üniversitesi Müzik Bölümünde yüksek lisans öğrencilerine "Sanat Felsefesi" dersleri vermiştir.
2001 yılı Ocak ayından beri Cumhuriyet Gazetesi Kitap Eki'nde "Yazın Sanatı" başlığı altında her hafta edebiyat eleştirileri yazmaktadır
Siz Aşktan N'anlarsınız Bayım?
Çok şey öğrendim geçen üç yıl boyunca
Alt katında uyumayı bir ranzanın
Üst katında çocukluğum...
Kâğıttan gemiler yaptım kalbimden
Ki hiçbiri karşıya ulaşmazdı.
Aşk diyorsunuz
Limanı olanın aşkı olmaz ki bayım!
Allah'la samimi oldum geçen üç yıl boyunca
Havı dökülmüş yerlerine yüzümün
Büyük bir aşk yamadımhayır
Yüzüme nur inmedi yüzüm nura indi bayım
Gözyaşlarım bitse tesbih tanelerim vardı
Tesbih tanelerim bitse gözyaşlarım...
Saydım insanın doksan dokuz tane yalnızlığı vardı.
Aşk diyorsunuz ya
Ben istemenin allahını bilirim bayım!
Çok şey öğrendim geçen üç yıl boyunca
Balkona yorgun çamaşırlar asmayı
Ki uçlarından çile damlardı.
Güneşte nane kurutmayı
Ben acılarımın başınıevcimen telaşlarla okşadım bayım.
Bir pardösüm bile oldu içinde kaybolduğum.
İnsan kaybolmayı ister mi?
Ben işte istedim bayım.uzaklara gittim
Uzaklar sana gelmez sen uzaklara gidersin
Uzaklar seni ister bak uzaklar da aşktan anlar bayım!
Süt içtim acım hafiflesin diye
Çikolata yedim bir köşeye çekilip
Zehrimi alsın diye
Sizin hiç bilmediğiniz bilmeyeceğiniz
İlahiler öğrendim.
Siz zehir nedir bilmezsiniz
Zehir aşkı bilir oysa bayım!
Ben işte miraç gecelerinde
Bir peygamberin kanatlarında teselli aradım
Birlikte yere inebileceğim bir dost aradım
Uyuyan ve acılı yüzünde kardeşimin
Bir şiir aradım.
Geçen üç yıl boyunca
Yüzü dövmeli kadınların yüzünde yüzümü aradım.
Ülkem olmayan ülkemi
Kayboluşumu aradım.
Bulmak o kadar kolay olmasa gerek diye düşünmüştüm.
Bir ters bir yüz kazaklar ördüm
Haroşa bir hayat bırakmak için.
Bırakmak o kadar kolay olmasa gerek diye düşünmüştüm.
Kimi gün öylesine yalnızdım
Derdimi annemin fotoğrafına anlattım.
Annem
Ki beyaz bir kadındır.
Ölüsünü şiirle yıkadım.
Bir gölgeyi sevmek ne demektir bilmezsiniz siz bayım
Öldüğü gece terliklerindeki izleri okşadım.
Çok şey öğrendim geçen üç yıl boyunca
Acının ortasında acısız olmayı
Kalbim ucu kararmış bir tahta kaşık gibiydi bayım.
Kendimin ucunu kenar mahallelere taşıdım.
Aşk diyorsunuz ya
İşte orda durun bayım
Islak unutulmuş bir taş bezi gibi kalakaldım
Kendimin ucundaöyle ıslak
Öyle kötü kokan
Yırtık ve perişan.
Siz aşkı ne bilirsiniz bayım
Aşkı aşk bilir yalnız!

[Can_]

Bejan Matur ( 14.09.1968)



İnci Okumuş ( 1971)


Lale Müldür