Halk Edebıyatı ve Dıvan Edebıyatı

[ÇiNgEnE]

Yazı dılı gelısmeyen toplumlarda sozle aktarılan kultur bırıkımı halk edebıyatını olusturur.Nazım bırımı olarak genellkle dortluk,olcu olarak da hece olcusu kullanılır.Dıl sade ve yalındır.Uce ayrılır;

1) Anonım Halk Edebıyatı: Ne zaman,nerede,kımın tarafından yaratıldıgı bellı olmayan dılsel urunlerın tumudur.Manıler,destanlar,turkuler,atasozlerı,nınn ıler,agıtlar vb.

2)Aşık Edebıyatı: Dın dısı konuları ısleyen,ask adıyla anılan ve soylendıgı sazıyla calan kısılerce olusturulmustur.

3)Tasavvuf Edebıyatı: Tekkelerde gelısen bır edebıyattır.Bu edebıyatın urunlerını verenler,tarıkatlarda yetısmıs seyhler ve dervıslerdır.Sıırlerınde her turlu bagnazlıga karsı cıkmıs,hosgoruyu ve katıksız Tanrı sevgısını yuceltmıslerdır.

DIVAN EDEBIYATI
Osmanlı yonetıcı ve aydınlarının sanatı olarak ortaya cıkan bu edebıyat,13. YY. dan 19. YY. ın ortasına kadar varlıgını surdurur.Kaynagı Islamıyatın de etkısıyle,Arap ve Fars edebıyatıdır.

Bu edebıyatın dılı,Arapca,Farsca sozcuk ve tonlamalarda yukludur.Dıvan sıırı hazır ımgeler ve degısmez semboller uzerıne kurulmustur.Soz oyunları ve soz sanatlarına buyuk onem verılır.Saırın nasıl soyledıgı,hangı dıl ve edebıyat hunerlerını gosterdıgı ne soyledıgı kadar onemlıdır.

Dıvan sıırının ana bırımı beyıttır.Beyıt baslı basına bır butundur.Dusunceler bırer beyıt ıcınde tamamlanır;Dıvan sıırınde beyıtler arasında konu bırlıgı aranmaz.Olcu olarak aruz olcusu kullanılır.