Çocuklara kitabı nasıl sevdiririz?

[KaRma]

Hepimiz çocukların kitap okumasını istiyoruz. Kıpır kıpır teknoloji ile erken yaşta tanışan çocuklarımıza hareketsiz duran kitapları sevdirmek eskisi kadar kolay değil.

Birçok değişik oyun, oyuncak, teknolojik alet arasından sıyrılarak bir çocuğun ilgisini çekebilecek bir kitabı seçmek ne kadar da güç, değil mi?

Aslında uzun uzun düşünmeye gerek yok. Zira en doğrusunu yine çocuklar biliyor. Kitapla dolu bir odada, kitapları eline alıp inceleyen bir çocuk genellikle en isabetli seçimi yapıp bir tanesinin içine dalıveriyor. Bu seçimlerin isabetlilik oranı da yaş küçüldükçe artıyor.

Ama biz yine de kitap okumayı çocuklarına sevdirmek ve kitap seçimi konusunda bilinçli davranmak isteyen anne babalara birkaç ipucu vererek yardımcı olalım.

Anne baba olarak okumak ve çocuklara okuyan modeller olarak gözükmek onlarda "heves" uyandırabilir. Ama dikkat! Okuma işi ona ayırdığınız zamanı kısıtlıyor ve kitap aranızda bir engel oluşturuyor ise tam tersi bir etki yaratabilir.

Evde televizyon veya bilgisayar ile vakit geçirmeyi çocuğun yatma saatinden sonraya bırakarak ortaklaşa kitap okuma zamanları yaratmak da çocuktaki kitap okuma isteğini güçlendirebilir.

Kitap seçmek için kitabevine birlikte gitmeye ve kitap seçiminde çocuğun da isteklerini göz önünde tutmaya dikkat edersek kitabı okumaya daha hevesli olacaktır. Kitap seçerken çocuğa kitapları incelemek için fırsat tanımaya ve sabırlı davranmaya özen göstermeliyiz.

Kitapların nasıl kaleme alındığı kadar nasıl resimlendirildiği de çok önemlidir. Çocuklar kelimelerden önce resimleri okumayı öğrenirler. Nitelikli bir şekilde kaleme alınmış bir kitap özenle resimlenmemişse hak ettiği ilgiyi göremeyebilir.

Resimlemede önemli olan yazıdaki duygunun görsel olarak canlandırılmasıdır. Bu nedenle resimlerin, bazen rengârenk olması, bazen birkaç renginin vurgulanması, bazen de siyah beyaz olması tercih edilir.

Anlatılanla resim iyi eşleşmiş olursa çocuk, kitabın bütününü sevecek ve etkisinde kalacaktır. Çok yalın bir anlatımla, temel bir duyguyu işleyen bir yazıya karmaşık, bol renkli ve ayrıntılı resimlerin eşlik etmesi bütünlüğü bozabilir.

İyi kaleme alınmış ve güzel resimlenmiş olsa bile sayfa düzenine, grafik tasarımına ve kullanılan malzemeye özen gösterilmemişse kitap beklenen ilgiyi görmeyebilir.

İyi'yi göstermenin yanı sıra kötüden de kaçınmayan, toplumun iyilerinin aşırı derecede vurgulanmadığı, öğretici, ders verici olma amacının dozunun kaçırılmadığı hikâyeler, çocuğa kendi doğrularını seçme hakkı tanıyacaktır.

Başka kültürlerin ürünü olan değerli çocuk kitapları, çocuğa evrensel bir bakış açısı kazandırması ve farklı kültür değerlerini tanıtması açısından yararlı olabilir. Ancak bu tür kitaplarda önemli olan, çevirinin iyi yapılmış olmasıdır.

Çocuğu kalıpların dışına taşıyacak ve yaratıcılığını besleyecek sıradışı hikayeler seçilirse çocuğun hayata bakış açısı genişleyecektir.

Kitabın dilinin akıcı olmasına ve Türk dilinin iyi kullanılmış olmasına da dikkat edilmelidir.

Kitabın yazarının ve resimleyeninin daha önceki çalışmalarının tanınıyor olması, kitabın saygın bir yayınevi tarafından yayımlanmış olması güvenilirliği açısından olumlu bir işarettir.

Her kitap çocuğa bilgi verilmesi ya da çocuk tarafından okunması amacıyla hazırlanmamıştır. Mutlaka bir ders vermek ya da yeni bir bilgi edindirmek gibi bir görevi yoktur; sadece çocuğu eğlendirmek ve keyifli bir zaman geçirmesini sağlamak için de seçilebilir.

Çocuk edebiyatı da resim, heykel, müzik gibi bir sanat dalıdır. Çocuk kitabının nasıl olması gerektiği hakkında katı kurallar konulamaz. Çocuğun ilgisini çeken, ona farklı bakış açıları kazandıran, ona haz veren kitap değerlidir.