Sarıkantaron

[OguzHan]

Türkçe adı KANTARON (SARI )



Türkçe Diger Adları: Binbirdelikotu - Büyük çiçekli binbirdelikotu* - Delikli kılıçotu - Kanotu - Kepirotu*** - Kılıçotu
- Kırmızı kantaron - Koyunkıran - Kuzukıran - Küçük kantaron - Mayasilotu*** - Püren**
- Sarı kantaron - Sarı püren** - Yaraotu


Latince Adı: Hypericum perforatum - Erythraea centaurium


İngilizce adı: Saint John's Wort - Yellow Centaury


Diğer Adları: Amber - Erythroea - Goatweed - Hardhay - Isa'nın haç kanı - Johnswort - Kantariyyon - Klamath Weed
Peygamber kanı - Tanri kayrası otu - Tipton Weed - E. Ramosissiama - E. Spicata - Hypericum calycinum*
- H. Empetrifolium** - H. hirsutum - H. olympicum - H. patulum - H. Scabrum*** - H. Tetrapterum -
H. Triquetrifolium


Familyası: Guttiferae, bazılari ise(Hypericaceae) ailesine dahil etmislerdir.* ** ***isaretleri aynı türün değişik
isimli türleridir(Latince ve Türkçelerinde ayni sayi da yildiz vardir)Birbirleri ile karıştırılmaması için
isimleri bir arada yazilmistir. Kirmizi yazilar kirmizi kantaron isimleridir.

Tanımı:

Botanik Bilgisi; 30 - 80 cm yükseklikte, tüysüz, çok yillik, otsu bir bitkidir. Yapraklari sapsiz ve karsiliklidir.
Çiçekleri dallarının ucunda, 5 parçalı, parlak sarı renkli ve kenarları siyah tüylüdür.
Boyları 8 - 15 mm arasındadır. Yapraklar ışığa karşı tutuldugunda parlak noktacıklar
halinde yag guddeleri görülür. Binbirdelik ismi de buradan gelmektedir.

Kokusu - Tadı: Hafif baharlı bir kokusu ve keskin acı bir tadı vardır.

Faydaları : Hypericin içeriği dolayısıyla antidepresif etkilere sahip olup hafif ve orta dereceli
depresyonlarda oldukça yararlıdır. Ancak etkisini göstermesi 3 haftayı bulabilir.
Korku, gerginlik, uykusuzlukta da iyi neticeler verir. Uykuda idrar kaçırma da
genellikle sinirsel kaynaklı olmasından dolayı tedavide iyi neticeler verir.
Ancak hypericin suda çözünmediginden çayın böyle bir tesiri olmaz,
alkol tentürü uygulanması gereklidir.

Yulaf ve kediotu kökü ile birlikte bağımlıların tedavisinde faydalıdır.

Çayı sinirsel kaynaklı kekemeliklerde iyi neticeler verir.

Yine hypericin dolayısıyla güçlü antiviral etkilere sahiptir.

Göz ve çene sinirleri nevraljilerine, içilen çayı ve pansumanı çok faydalıdır.

Menepoz sıkıntılarına karşı rahatlatma yapar. Ayrıca adet sancılarını hafifletir, kas gevşetici etkisi vardır.

İshale karşı çok etkindir. Sadece sıcak su ile yarım dakikalık bir haşlama yapılıp süzülür.

İyi bir balgam söktürücüdür.

Karaciğer ve safra kesesini güçlendirici bir toniktir.

Kanser tedavisinde bitki, harman formüllerine katılarak tedaviye katkı sağlar.

Harici olarak bir antiseptik ve ağrı kesicidir.

Açık yaralar, yeni yaralar, ezikler, şişikler ve kan oturmalarında da kırmızı renkli kantaron yağı ile
pansuman çok etkindir. Çarpma veya ağır kaldırma ile oluşan sinir yaralanmalarına da çok iyi gelir.

Kırmızı renk içeriğindeki hyperici'den kaynaklanir. Sarı renk ise hyperin maddesinden dolayıdır.

Kantaron yağı ile masaj romatizma ve siyatik ağrılarında, sırt ve bel ağrılarında çok iyi netice verir.

Her türlü yanık ve güneş yanıklarında kantaron yağı ile tedavi faydalıdır.

Kantaron yağı sürüldüğünde karnı ağrıyan bebekleRin karın ağrısını giderir.

Kantaron yağı sinirsel mide ağrılarına karşı içilerek de kullanılabilir.

Ses kısıklığına kantaron yağı kompresi iyi gelir.

Boyun kaslarındaki gerginliklere kantaron yağı ile masaj iyi gelir.

Zona hastalığında kantaron yağı iyi gelir.



Yan Etkileri : Genel olarak önerilen dozajlarda bir yan etkisi yoktur.
Reçeteli antidepresanlarla beraber kullanılmaz.
Aşırı kullanımında güneşe karşı hassasiyet oluşabilir, bu durumda günes yanıklari daha kötüleşebilir.
Bu hassasiyet sadece dahili kullanımlar için geçerlidir.
Ancak kullanılan miktarlarda henüz böyle bir etkiyle karşılaşan bir insan şikayeti henüz belirlenmemiştir.
Aşırı kullanımı göz ve ağız mukoz membranlarında iltihaplanmaya sebep olabilir.
Hamilelik döneminde çocuk düşürmeye sebep olabilecegi ve uterus'u uyarabilecegi
gözönünde bulundurularak kullanılmamalıdır.

Tibbi Bakış Tarzı :

Anti - toksikliği
Cytokine'ler: Kantaron aşırı miktarda interleukin - 6 salgılanmasını engeller.

Enzimler: Flavonlari ihtiva etmesi dolayisi ile norepinephrine ve adrenaline gibi
katejolamin nörotransmitterlerini azaltan Catechol - O - Methyltransferase enzimini engeller.
Hypericin ihtivasi dolayisi ile protein tyrosine kinase'i engeller.
Hypericin ve flavonlar ihtivasi dolayisi ile bazi nörotransmitterlerin eksikligine sebep olan
Monoamine Oxidase enzimini engeller.

Büyüme faktörleri : Hypericin içeriği dolayısı ile kanser başlatıcı epidermal büyüme faktörünü engeller.

Hormonlar: Aşırı strese sebep olan kortisol salgılanmasını azaltır ve serum kortisol seviyelerini düşürür.
Ayrıca serum pRolactin seviyelerini düşürür.

Deri: Deriye sürüldüğünde yanıkların iyileşmesini hızlandırır. Enfeksiyon kapmalarıniı engeller.

İmmün(Bağışıklık) sistem: İçeriğindeki hypericin dolayısı ile kanseri başlatan Protein Tyrosine Kinase'i ve
epidermal büyüme faktörünü engelleyerek bazı kanser türlerini önlemeye yardımcı olur.
Barsak; lösemi ve mide kanserleri..


Anektodal raporlara göre, kantaron yağı, sürülerek tatbik edildiğinde kaşıntı ve isiliklere iyi gelir.

İçeriğindeki hyperforin maddesi yüzünden bir çok zararlı bakterinin çogalmasını engeller,
bunlar;Enterococcus - Eschericia coli - Mycobacterium tuberculosis - Pseudomonas aeruginosa
- Shigella - Staphylococcus aureus

İçeriğindeki hypericin maddesi yüzünden iltihaplanmayı baskı altında tutar.

Kantaron bazi virüs çesitlerini (genellik retrovirüs'ler) baskılar veya engeller.

Hypericin ve Pseudohypericin içeriği sebebiyle AIDS'e sebep olan HIV Virüsünü baskılar.

Kantaron anti - HIV ilaçlarla kullanılmamalıdır, örnegin bir anti - HIV olan indinavir'i (HIV protease inhibitör)
baskılayarak etkisini azaltır.

Yine kantaron hepatit B'ye sebebiyet veren virüsün etkisini önler.

Kantaron yağı topik olarak uygulandığında, Herpes Simplex Virus Type 1'in sebep olduğu lezyonları iyilestirir ve
anti - viral etki yapar.

Hypericin muhtevası dolayısı ile de Herpes Simplex Virus Type 2'yi engeller.

İskelet kas sistemi: Beyin serotonin seviyesini arttırarak fibromiyalji ağrılarının azaltılmasını sağlar.

Metabolizma: Antioksidan özelliklere sahip bir bitkidir.

Depresyon ve Anksiete'den kaynaklanan yorgunluklarda % 0,3 hypericin ihtivalı olarak standartize edilmiş
kapsüllerden günde 900 mg. alındığında iyileşme olabilir.


Seksüel sistem: Menstrüal dönem öncesi septomları büyük ölçüde azaltır.

Sinir sistemi: Agresif davranışları azaltır.

Anksiete semptomlarında hatırı sayılır derecede iyileştirme gösterir.

İçekapanıklık, çevreyle ilgisizlik duygularını azaltır.

% 0,2 - 0,3 hypericin ve % 2 - 3 hyperforin içerikli standartize edilmiş sarı kantarondan günlük 900 - 1050 mg. alındığında depresyon önemli derecede iyileşme gösterir.

Depresyon bir çok karışık mekanizma altında olusur:

Kantaronun amentoflavone içerigi dolayısıyla GABA reseptörlerindeki benzodiazepine reseptörlerine bağlanarak
onları inhibe eder.

Flavonolve hypericin muhtevasi yüzünden monoamine oxidase'i engeller.

Yeniden serotonin'in kullanılmasını(reuptake) 5 - hydroxytryptamine receptor'ü vasıtasıyla engeller.

Aynı şekilde dopaminin kullanılmasını(reuptake) da engeller.

Flavon'lar ihtivası dolayısıyla katejolamin nörotransmitterlerinin aşırı yok olmasını engeller.

Depresyon ile direk ilişkili monoamine oxidase enziminin aktivasyonunu engeller.

İçeriğindeki hyperforin maddesi antideprasan etkiyi yaratan en önemli maddedir.
Serotoninin reuptake'ini engeller. Hafif depresyonlarda günde 900 mg kantaron yeterli gelecektir.

Uykusuzluk olayını büyük ölçüde düzeltir.

Saplantısal düşünce bozukluklarında % 0,3 hypericin ile standartize edilmiş kantarondan günde 450 mg yeterli etkinliği saglar.

Sonbahar ve kışın olabilen mevsimsel depresyonif bozukluklarda kantaron iyi bir iyileştiricidir.

Solunum sistemi:
Folklorik bilgilere göre soguk algınlığına iyi gelir.

Gribi iyilestirmede faydalıdır.


Etkilesimleri :


Destekledikleri

Hormonlar: Beynin pineal bezinden geceleyin melatonin hormonu salgılanmasını arttırır.

Nörotransmitterler: Hyperforin içeriği dolayısı ile beyindeki dopaminin yeniden kullanılmasını (reuptake)
engelleyerek dopamin seviyesini ve aktivitesini arttırır.

Hyperforin içeriği dolayısı ile gama aminobutirik asit'in yeniden kullanılmasını (reuptake)
engelleyerek gama aminobutirik asitin seviyesini ve aktivitesini arttırır.

Hyperforin içeriği dolayısı ile norepinephrine'in reuptake'ini engelleyerek norepinephrine'in
seviyesini ve aktivitesini arttırır.

Hyperforin içeriği dolayısı ile serotonin'in kullanılmasını(reuptake) 5 - hydroxytryptamine
receptor'ü vasıtasıyla engeller ve bu yüzden beyinde serotonin miktarı artar.
İşte kantaronun depresyonu engelleme mekanizmasI bu sekilde çalışır.

Etkilestikleri: Doğum kontrol haplarının plazma seviyesini düsürdüğünden etkilerini azaltır. Birlikte alınmamalıdır.

Bunun gibi bir çok ilacın serum plazma seviyelerini azaltarak etkilerini azaltır.

(Cyclosporine - Indinavir - Selective Serotonin Reuptake Inhibitors - Theophylline - Warfari)



İçeriği :


Vitaminler: A - C

Mineraller:

Kimyasallar:

Karbonhidratlar: Pektin

Karotenoidler : Xanthophyll'ler

Organik asitler : Kafeik asit - Genistik asit - Klorgenik asit - Ferulik asit

Phloroglucinol türevleri : Hyperforin (2800) Polifenoller: (Biflavonoidler) : Amentoflavone (Flavonlar) : Biapigenin(260) - Luteolin (Flavonollar) : Kaempferol - Rutin(280) (Flavononlar) : Quercitrin(340) - Isoquercetrin(310
Quercetin

Kumarinler : Umbelliferone - Scopoletin

Dianthrone türevleri : Hypericin(86) - Pseudohypericin(230

Lipidler : (Monoterpenler) : Alpha - Pinene - Beta - Pinene - Limonene

(Sesquiterpenler) : Caryophyllen (Polisteroller) : Beta - Sitosterol

Lipid alkoller: Hegzakosanol(% 0,42) - Tektrakosanol - Oktakosanol - Triakontanol

Diğerleri: Hyperoside(660) - Xanthrone'lar


KULLANIM :



Toplanması
Sarı kantaron haziran sonuna doğru çiçeklenmeye basladığında, sapın toprağa yakın bölümünden kesilir.
Demetler halinde gölge ve havadar bir yere asılarak kurumaya bırakılır.

Saklanması: İyice kuruduktan sonra ince kıyılır ve hava almayan kaplarda saklanır.

Yararlanılan Kısımları: Kök hariç tüm bitki ve çiçekler

Kullanma Şekli: İçten ve dıştan.

Hazırlanma Biçimi:

Çay: Bir tatlı kaşıgı ince kıyım bitki 1 bardak su içinde kaynama derecesine ısıtılıp ocaktan alınarak,
5 dakika kadar üstü kapalı olarak demlenir.


Tentür: Geniş ağızlı bir şişenin 1/5'ine kadar ince kıyım, çiçeklenme safhasında toplanılmış bitki konulur ve
üzerine 4/5'ine kadar 35 - 40 derecelik alkol - su karışımı veya votka yahut da kanyak eklenir.
İki hafta kadar, arada sırada çalkalanarak bekletilir. İyice süzülerek ağzı sıkıca kapanabilen koyu renkli
şişelerde saklanır.


Yağı: Güneşli havada toplanan genç çiçekler, hafifçe ezilerek şeffaf bir cam kavanozun boğazına yakın
bölümüne kadar doldurulur, üstüne sızma zeytin yağı eklenir ve mayalanma süreci tamamlanana kadar
3 - 4 gün ağzı açık olarak güneşte bekletilir. Takriben 100 gr. Çiçek; 250 gr. zeytin yağı oranında.
Sonra kapağı kapalı bir şekilde, arada bir çalkalanılarak 4 - 5 hafta bekletilir.
Çok güzel bir kırmızı renk alan yağ iyi bir şekilde süzülerek koyu renkli şişelerde çok sıcak olmayan
bir ortamda saklanarak 2 - 3 yıl kullanılabilir.

Tavsiye edilen dozajlar:
Çayı yapılırken günlük 3 - 12 gr. kuru bitki kullanılır.
Tentüründe ise günlük doz 6 - 12 ml'dir.
Tablet veya kapsüllerde( Standartize: % 0,3 Hypericin ) ise günde 3 kere 300 mg. toplam 900 mg alinabilir. Toplam 2,7 mg. Hypericin'e tekabül eder.

Depresyon için biraz daha fazlası gerekebilir. ( 0.2% - 0.3% Hypericin + 2% - 3% Hyperforin içerikli ) 350 mg.lik tabletlerden günde 3 defa, toplam 1050 mg. gerekir.

Ticari bulunabilirlik:
1:1 ve 1:2 tentür - 150 mg kapsül - 150 mg tablet - 250 mg kapsül
300 mg kapsül(standartize 0.3% (0.9 mg) Hypericin) - 300 mg tablet - 325 mg kapsül
530 mg tablet (standartize 0.3% Hypericin) - 750 mg kapsül
pudra toz (standartize 0.3% Hypericin) - powder (6:1900 mg lik tablet, 4500 mg kuru bitkiye esdegerdir. Bu 5:1 orani ile ifade edilir.


Geçmisi :

Ana Vatanı: Avrupa - Kuzey Amerika - Orta Asya - Iran - Afrika


Yetiştiği bölgeler: Avrupa ve Türkiye.


Tarihçe: Hippokrates zamanından beri bilinmektedir. Plinius'un yer verdigi görülmektedir.
Dioskorides göz ve yara tedavilerinde, menstrüasyon söktürücü, peklik giderici olarak kullanmıştır.
Kneipp çayını nezle ve mide ekşimelerinde; Madaus, kan yapıcı ve güçlendirici olarak kullanmıstır.

İnançtaki yeri: Eski Hristiyanlar bu bitkinin kan kırmızı suyunu Hz. Isa'nın yara ve kanı ile ilişkilendirirlerdi.

Kaynak: [Üye Olmadan Linkleri Göremessin! Üye Olmak İçin Tıkla...]